محمد غفورى

51

نقش شيعه در تاريخ نگارى اسلامى ( فارسى )

يكى از رديه‌هايى كه بر شيعه در هند نوشته شد ، رساله عارف مشهور احمد سرهندى است . وى دليل نگاشتن رساله خود را چنين بيان مىكند : « هنگامى كه ازبك‌ها وارد خراسان شدند ، شيعيان به سمت هند آواره گشتند و اينجا قدرتى يافته‌اند . اكنون وظيفه من است تا به آنان پاسخ دهم » . اين زمانى بود كه رديه علماى ازبك بر شيعيان و پاسخ علماى مشهد به آنان كه جوابيه متينى بود ، در هند انتشار يافته ، و موجى به نفع شيعه ايجاد كرده بود . احمد سرهندى نقدنويسى بر شيعه را در هند بنياد نهاد . البته در همين دوره آثار قاضى نورالله هم در هند انتشار يافت و ادبيات نقد دو طرف را توسعه بخشيد . « 1 » ب ) رديه‌هاى دانشمندان شيعه شيعيان نيز درباره موضوع‌هاى گوناگون تاريخى ، فقهى ، كلامى ، قرآنى و حديثى و در رد گروه‌ها و جريان‌هاى مختلف رديه نوشته‌اند كه در اينجا ، چند نمونه ذكر مىشود : « ابومحمد هشام بن حكم » ( م . 199 ه . ق ) : « الوصية والرد على منكريها » ، « امامة المفضول » ، « الحكمين » ، « الرد على المعتزله و طلحة و الزبير » ، « الرد على المعتزله » « 2 » ؛ « ابومحمد ثبيت بن محمد عسكرى » ، صحابى عسكريين ( عليهما السلام ) : « توليدات بنىاميه فى الحديث و ذكر الأحاديث الموضوعه » ؛ « 3 »

--> ( 1 ) . مقاله « پژوهش‌هاى تاريخ تشيع » ، رسول ، جعفريان ، كتاب ماه تاريخ و جغرافيا ، دى ماه 1387 ، ص 17 . ( 2 ) . رجال النجاشى ، ج 2 ، ص 398 . ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 293 . آقابزرگ كتاب اخير را « نقض العثمانيه » آورده است . الذريعه ، ج 24 ، ص 288 .