فصل نخست : مفاهيم و كليات مقدمه بنيان هر زبانى بر واژه‌هايش استوار است و هر كلمه‌اى معنا يا مفاهيم ويژه‌اى دارد كه گاه همين مفاهيم باعث شيوع و شهرت آن واژه مىشوند . گستره كاركرد واژه‌ها از محدوده روابط بينابينى و اجتماعى فراتر است و در بسيارى موارد ، واژه‌ها براى انتقال مفاهيم مثبت و منفى ابزارى قدرتمندند ؛ به‌گونه‌اى كه گاه فهم لغتى مصطلح ، به تبيين و توضيح فراوانى نياز دارد . كاركرد واژه‌ها و اصطلاحات در حوزه دين و انديشه ، توسعه بيشترى دارد . در تاريخ اسلام هم با انبوهى از اين واژه‌ها و اصطلاحات مانند امت ، ملت ، نحله ، فرقه ، شيعه ، سنى ، اعتزال ، جبر ، اختيار و . . . ، مواجهيم . اين نوشتار نيز به مفاهيم و اصطلاحات خاص خود متكى است و بايد تعريفش را از اين واژه‌ها روشن كند تا بتواند تحليل‌هايش را بر آن استوار سازد .