از آنها در مقابل حمله دشمنان ، از قديم ، جزو فنون جنگى ايرانيان بود و اعراب آن را نمىشناختند ؛ به همين علت ، در جنگ خندق ، سلمان فارسى به پيامبر اكرم ( ص ) پيشنهاد كرد كه براى دفاع از مدينه ، به دور شهر ( يا دست‌كم آن قسمت كه مورد هجوم اهل مكه بود ) خندق بكنند كه ايشان آن را پذيرفت . هنگامى كه عده‌اى از سپاهيان قريش همچنان با شتاب به سوى شهر مىتاختند ، اسب‌هايشان در كنار خندق متوقف شدند و از آنچه ديدند ، به وحشت افتادند و گفتند : « به‌خدا سوگند كه اين حيله‌اى است كه هرگز اعراب آن را نمىشناختند » . « 1 » از برخى گزارش‌ها چنين برمىآيد كه زمان بناى جده به دوران خسرو انوشيروان ساسانى مىرسد . وى پس از پيروزى بر روم ، از باب‌المندب گذشت و به سمت شمال پيش رفت و محل جده را براى تأسيس يك مركز بازرگانى ايران برگزيد يا هيئتى كه او براى اين كار به درياى سرخ روانه كرده بود ، اين محل را انتخاب كرد . « 2 » اين بندر در تاريخ طولانى خود ، دوره‌هاى چندى از آبادانى و ويرانى به خود ديده است . ايرانيان دوبار بندر جده را ساختند . يك‌بار در دورانى خيلى قديم‌تر از دوران انوشيروان ، به وسيله بازرگانانى كه از سيراف آمده بودند و بار دوم در زمان انوشيروان . انصارى گفته ابوعبدالله محمد بن عبدالمنعم بن عبدالنور حميرى را در كتاب « الروض المعطار فى اخبار الاقطار » نيز مؤيد اين قول دانسته و نوشته است : جده از بناهاى ايرانيان است . باروهاى آن را به استوارترين شكلى آنها ساختند و همچنين خانه‌ها و منزل‌هاى آنجا را ، به طورى كه استوارتر از آن نباشد . پادشاهان ايران و بازرگانان ، از هرگوشه دنيا به آنجا روى مىآوردند ؛ زيرا آنجا

--> ( 1 ) . تاريخ مدينه جده ، صص 51 و 52 ، به نقل از السيرة النبوية ابن هشام ، ج 3 ، ص 235 . ( 2 ) . تاريخ مدينه جده ، ص 46 ؛ تاريخ و فرهنگ ايران در دوران انتقال از عصر ساساني به عصر اسلامي ، ج 3 ، ص 137 .