محمود سامانى

229

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

محدود بود ، اقتضا مىكرد ايران و عربستان نسبت به برقرارى روابط اقداماتى انجام دهند . شروع مناسبات دولت آل سعود در سال 1307 ه . ش با ارسال نامه‌اى به كشورهاى اسلامى از جمله دولت ايران ، ضمن تأكيد بر امنيت كامل حجاز و بر عهده گرفتن مسئوليت حفظ امنيت حاجيان ، از دولتمردان كشورهاى اسلامى خواست تا نمايندگانى را براى بررسى اوضاع امنيتى حجاز مأمور كنند . ايران از نخستين كشورهايى بود كه به اين درخواست پاسخ داد و هيئتى را با مأموريت بررسى اوضاع حجاز و ديدار از بقاع متبركه در مكه و مدينه اعزام كرد . « 1 » اين اقدام ، زمينه ايجاد روابط با دولت آل سعود را فراهم كرد . در سال بعد نيز مذاكراتى ميان دو دولت صورت گرفت و سرانجام ايران ، آل سعود را به رسميت شناخت و درصدد ايجاد رابطه با آن دولت برآمد . در پى آن ، نمايندگان سعودى به ايران آمدند و دولت ايران در 21 مرداد 1308 ه . ش / 1348 ه . ق ، دولت سعودى را به رسميت شناخت . بدين ترتيب ، زمينه مناسبات سياسى دو كشور فراهم شد . نخستين معاهده بين دو كشور كه سرآغاز روابط محسوب مىشود ، در دوم شهريور همان سال به امضا رسيد و حبيب‌الله هويدا به عنوان سفير ايران به حجاز اعزام شد . تعهد عربستان براى تأمين امنيت و فراهم ساختن وسايل آسايش حاجيان ايرانى از مفاد اين عهدنامه بود . « 2 » روابط دو كشور در سال‌هاى بعد رو به گسترش نهاد ، به گونه‌اى كه مقامات

--> ( 1 ) . اسناد روابط ايران و عربستان ، ص 26 ، « مقدمه » ، صص 61 و 65 ؛ روابط سياسى ايران و عربستان ، ص 55 ؛ علاقات السعودية الايرانيه ، ص 103 . ( 2 ) . اطلاعات ، سال 4 ، ش 753 ، 810 ، 831 ، 841 ؛ اسناد روابط ايران و عربستان ، ص 75 .