محمود سامانى

225

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

1 . روابط رضا شاه پهلوى هم‌زمان با آغاز حكومت پهلوى در ايران ( 1343 - 1399 ه . ق / 1304 - 1357 ش . ) ، آل سعود براى بار دوم با تسخير مكه و مدينه در سال 1344 ه . ق بر حجاز سلطه يافتند . « 1 » از اين زمان ، دولت ايران به مدت حدود چهار سال ، با ترديد و بدگمانى به ماهيت رژيم جديد آل سعود در شبه جزيره عربستان مىنگريست و هنوز آن را به رسميت نشناخته بود . در ابتداى به قدرت رسيدن آل سعود ، ايران در برقرارى رابطه با شبه جزيره دچار سردرگمى بود و سياست صبر و انتظار را پيشه كرده بود تا تكليف جنگ داخلى در عربستان معين گردد . رضا شاه در مدت ياد شده ، اين اقدامات را انجام داد : الف ) ممنوع كردن سفرحج دولت پهلوى در همان آغاز تأسيس در سال 1304 ه . ش با توجه به ناآرامى

--> ( 1 ) . سلسله‌هاى اسلامى جديد ، صص 231 و 543 . آل سعود در اوايل قرن بيستم نهايت استفاده را از ضعف امپراتورى عثمانى كرد و پس از شكست خاندان آل رشيد كه طرفدار عثمانىها بود ، رياض را فتح كرد و بر تمام نجد تسلط يافت . با شروع جنگ جهانى اول ، عبدالعزيز بن عبد الرحمن با انگليسى ها هم‌پيمان شد و با تغيير مواضع خود نسبت به عثمانىها ، سرانجام موفق به فتح مكه در 1924 م و متوارى ساختن خاندان هاشمى از حجاز شدند . بدين‌ترتيب ، توانستند قدرت خود را تقريباً بر بيشتر نواحى جزيرة العرب گسترش دهند و به عنوان دولتى جديد به نام عربستان سعودى ، وارد معادلات روابط بين الملل شوند .