محمود سامانى

215

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

نارضايتى مردم به دلايلى چون ركود اقتصادى ، مداخلات بيگانگان و استبداد صدراعظم شاه به نام عين‌الدوله ، به اوج خود رسيده بود . همچنين در دوره سلطنت مظفرالدين شاه ، انقلاب مشروطه به وقوع پيوست و نظام جديد در ايران شكل گرفت . به اين ترتيب ، مسائل و مشكلات داخلى ، توجه دولت را به خارج تحت الشعاع قرار مىداد . البته اين سخن به آن معنا نيست كه در اين دوره ، ايرانيان با حجاز هيچ ارتباطى نداشتند . از گزارش‌هاى مرتبط با حجاز و اشراف حاكم بر آن در حكومت مظفرالدين شاه مىتوان به اين موارد اشاره كرد : الف ) بنابه گزارشى ، هنگامى كه دولت عثمانى براى ساخت راه آهن حجاز كه دمشق را به مدينه متصل مىكرد ، از كشورهاى اسلامى در خواست كمك كرد ، مظفرالدين شاه قاجار ، 50 هزار ليره عثمانى براى انجام اين طرح اختصاص داد . « 1 » ب ) مطابق سندى ( تلگرافى ) كه در سال 1320 ه . ق تنظيم شده ، دولت قاجار به شريف مكه تمثال شاه‌نشان مرصع اهدا كرده است . متن اين تلگرافى كه از طرف ولايت حجاز به دايره صدارت اعظمى عثمانى ارسال شده ، چنين است : از طرف دولت ايران به حضرت پاشاى امير مكه ، تمثال شاه‌نشان مرصع اهدا و بخشش شده است . تلگراف‌نامه‌اى در خصوص قبول يا درباره تعليق آن از ولايت جليله حجاز دريافت شد ، عرض و تقديم شده است . در اين باب به هر وجه ، اراده سنيه حضرت خلافت پناه فرموده شود ، همان شود . بر اين مبنا منظور والاى اين امر ايفا مىشود . تذكره ثناورى ترقيم شده است . 10 كانون ثانى 1320 . والى و قوماندان حجاز ، احمد راتب .

--> ( 1 ) . تاريخ مكه ، ص 579 ؛ التاريخ الشامل ، ج 3 ، ص 13 .