2 . عوامل مؤثر بر روابط قاجارها با حجاز الف ) حكومت اشراف بر حجاز امارت اشراف ( سادات حسنى و حسينى ) بر حرمين شريفين را مىتوان از عناصر روابط سياسى ايران با حجاز برشمرد . اشراف تحت نفوذ دولت عثمانى قرار داشتند ، اما حكومت آنان بر مكه مكرمه و مدينه منوره تقريباً از استقلال نسبى برخوردار بود . ب ) حج‌گزارى ايرانيان افزون بر استقلال نسبى اشراف كه مىتوانست در برقرارى روابط با ديگر دولت‌ها تصميم‌گيرنده باشد ، حج‌گزارى هر ساله بسيارى از ايرانيان ، داشتن روابط با حجاز را ضرورى مىساخت . كنگره عظيم حج ذهن تمام دولت‌هاى مسلمان را متوجه حجاز مىساخت تا در پرتو مناسبات حسنه با حاكمان و صاحب‌منصبان در حرمين شريفين ، مراسم حج را بهتر برگزار كنند و اسباب راحتى حجاج را فراهم سازند . ج ) قرابت مذهبى اشراف با ايرانيان اشراف حاكم بر حجاز از خاندان سادات و منسوبان به اهل‌بيت ( عليهم السلام ) بودند و از نظر مذهبى به شيعيان ايرانى نزديك بودند ؛ « 1 » زيرا اشراف مكه ، گرايش‌هاى زيدى و اشراف مدينه گرايش‌هاى امامى داشتند . د ) كمك‌هاى مالى ايرانيان به اشراف اشراف تا اندازه‌اى به كمك‌هاى مالى ايرانيان دل‌بسته بودند . از اين رو ، به حفظ و گسترش روابط با ايرانيان اهتمام داشتند . شريف مكه جايگاه والايى نزد ايرانيان

--> ( 1 ) . پنجاه سفرنامه ، ج 7 ، ص 297 .