محمود سامانى

193

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

كربلا و نماينده عثمانى شيخ عبدالله افندى بن حسين بغدادى مشهور به سويدى ( 1180 - 1246 ه . ق ) تشكيل داد . در اين كنگره توافق‌نامه‌اى به امضاى علماى حاضر رسيد كه برخى از بندها و نكات درج شده در آن عبارت بودند از : يك - به رسميت شناخته شدن مذهب جعفرى از سوى قضات ، علما و افنديان اهل سنت . دو - شريك شدن شيعيان در مقام شافعى در مسجد الحرام : به موجب اين بند از توافقنامه ، شيعيان مىتوانستند پس از اقامه نماز شافعيان ، طبق آيين خود نماز بگزارند . سه - انتخاب اميرالحاج از سوى ايران در هر سال و لزوم برخورد يكسان با او همانند رفتار با ديگر اميران حاج مصر و شام . چهار - اكرام حجاج ايرانى در سفر حج . « 1 » در پى اين توافقنامه دولت عثمانى تعهد كرد تا با كنترل رفتار مأموران و كارگزاران خود اعم از كشتىبانان ، راهداران ، باج‌گيران و سرشمارگيران ، حجاج ايرانى را اكرام كند و رفتار شايسته‌اى با آنان داشته باشد . « 2 » دولت عثمانى از برآوردن اين درخواست‌ها سر باز زد و تعيين اميرالحاج ايرانى را تنها در راه نجف پذيرفت . « 3 » اين مذاكرات چند بار ديگر نيز تكرار شد و سرانجام بىنتيجه ماند . در عهدنامه‌اى كه ميان دو دولت به سال 1159 ه . ق بسته شد ، بر حفظ سلامت و امنيت حاجيان ايرانى ، خواه در راه بغداد و خواه در راه شام تأكيد شده است . « 4 »

--> ( 1 ) . جهانگشاى نادرى ، صص 389 - 394 ؛ اسناد و مكاتبات تاريخى ايران دوره افشاريه ، صص 89 ، 93 و 148 ؛ ايران در زمان نادر شاه ، ص 332 . ( 2 ) . عالم آراى نادرى ، ج 3 ، صص 885 - 887 . ( 3 ) . تاريخ جهانگشاى نادرى ، ص 397 . ( 4 ) . تاريخ جهانگشاى نادرى ، ص 496 ، 530 ؛ عالم‌آراى نادرى ، ج 3 ، ص 885 - 887 .