محمود سامانى
182
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
ده - رفتار نامناسب اغوات با ايرانيان اغوات به عنوان خادمان حرمين رفتار و برخورد نامناسب با حجاج و زائران ايرانى داشتند . انعكاس چنين رفتارى در ميان ايرانيان را مىتوان از دلايل تيرگى روابط با حجاز برشمرد . در منابع موارد فراوانى از ستيزه جويى و اهانت اغوات نسبت به ايرانيان انعكاس يافته است . ب ) عوامل راهگشا در روابط مطالب گفته شده مؤيد آن نيست كه صفويان با حجاز ارتباطى نداشتهاند ؛ زيرا براى برقرارى روابط صفويه با دولت اشراف حاكم بر حجاز ، عوامل مؤثر و راهگشا وجود داشت كه شايد مهمترين آنها موارد زير باشد : يك - مسأله حجگزارى ايرانيان بىترديد در آن روزگار جز برخى سالها ، شمار فراوانى زائر از ايران راهى حرمين شريفين مىشدند . دو - علماى مقيم در تمام دوره صفوى ، شمار زيادى ازعلماى شيعه عرب و ايرانى در مدينه و مكه زندگى مىكردند . ارتباط اشراف نيز با ايران ، سبب تقويت تشيع در آن ديار مىشد . به علاوه حضور ايرانيان در حرمين سبب تقويت ادبيات عرب در ايران مىشد . سه - استقلال نسبى اشراف هرچند در حكومت صفوى ، امپراتورى عثمانى بر حجاز و اشراف حاكم بر آن سيادت داشت اما اشراف تقريباً از استقلال نسبى برخوردار بودند . آنان طى قرون متوالى امارت حرمين شريفين را در اختيار داشتند و از جايگاه بالايى در حجاز برخوردار بودند .