محمود سامانى
168
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
چنانكه نزاعها و رقابتهاى آنها را از برخورد اميرالحاج مصر با محمل عراق مىتوان به دست آورد . تيرگى روابط اميرالحاج مصريان در سالهاى 880 و 881 ه . ق موجب شد تا از ورود محمل همراه كاروان عراق به مكه جلوگيرى شود و تنها حاجيان اجازه دخول به آن شهر را داشته باشند . « 1 » اختلاف و رقابت آق قويونلوها با مماليك در اين دوره بارها براى حاجيان ايرانى مشكلساز شد ، چنانكه در سال 876 ه . ق به اين دليل كه محمل عراق مىخواست بر محمل مصر پيشى بگيرد ، اختلافهايى روى داد و به حاجيان عراقى توهين شد . « 2 » سوم - ارسال جامه كعبه به دستور اوزون حسن درسال 877 ه . ق جامهاى براى كعبه دوختند كه با كاروان عراقى و به اميرالحاجى فردى به نام رستم به حجاز حمل شد . اميرالحاج در مدينه با سختگيرى خود موفق شد خطبه را به نام اوزون حسن بخوانند . اين كار با واكنش سخت قايتباى ، سلطان مملوكى مصر مواجه شد . « 3 » هنگامى كه اين خبر در مدينه به آگاهى امير مكه ، محمد بن بركات رسيد ، وى ، اميرالحاج عراق و برخى ديگر از بزرگان همراه كاروان عراقى را دستگير و زندانى كرد تا آنها را نزد سلطان مصر بفرستد . تا ششم ذىحجه نيز به كاروان عراق اجازه ورود به مكه داده نشد . « 4 » جامه ارسالى نيز بر قامت كعبه پوشانيده نشد . با رسيدن كاروان مصر ، امير مكه زندانيان را به اميرالحاج مصر تسليم كرد . با پايان يافتن موسم حج ، آنان به همراه امير مكه و قاضى مكه به مصر برده و زندانى شدند . در پى آن ، اوزون حسن تصميم
--> ( 1 ) . اتحاف الورى ، ج 4 ، صص 604 و 605 ؛ الدر الكمين ، ج 1 ، ص 115 ؛ درر الفوائد المنظمه ، ص 338 . ( 2 ) . درر الفوائد المنظمه ، ص 337 . ( 3 ) . كعبه و جامه آن ، صص 115 و 116 . ( 4 ) . اتحاف الورى ، ج 4 ، ص 558 ؛ درر الفوائد المنظمه ، ص 337 ؛ تحصيل المرام ، ج 2 ، صص 765 و 766 .