محمود سامانى
163
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
- ابوسعيد بن سلطان محمد بن ميرانشاه ( 855 - 873 ه . ق ) ؛ - سلطان احمد بن ابوسعيد ( 873 - 899 ه . ق ) ؛ - سلطان محمود بن ابوسعيد ( 809 - 900 ه . ق ) ؛ - سلطان حسين بن بايقرا ( 875 - 911 ه . ق ) . « 1 » 3 . تركمانان زمان دقيق مهاجرت تركمانان به ايران مشخص نيست ، اما مطابق گزارش برخى تاريخنگاران ، طوايفى از آنان همزمان با حمله مغول و مطابق گزارش برخى ديگر ، در اواخر حكومت ايلخانان در ايران به آسياى غربى و شمال بين النهرين آمدند . اينان با توجه به نبود قدرت متمركز و ضعف حاكمان در آن مناطق ، به تدريج صاحب قدرت و اعتبار شدند . از ميان تركمانان ، دو طايفه قراقويونلو و آق قويونلو به ترتيب ، در شمال درياچه وان ( شرق تركيه امروزى ) و ناحيه ديار بكر ساكن شدند . « 2 » با توجه به اينكه اين دو دولت ارتباط محدودى با حجاز داشتند ، نخست به چگونگى شكلگيرى دولت آنان و سپس به روابطشان با حجاز پرداخته مىشود . الف ) تركمانان قراقويونلو ( 810 - 873 ه . ق ) يك - معرفى قراقويونلوها مؤسس اين طايفه ، بيرم خواجه نام داشت كه به خدمت سلطان اويس جلاير پيوست . پس از مرگ بيرم خواجه ، پسرش ، قرامحمد و بعد از او ، قرايوسف به امارت رسيدند . قرايوسف در سال 809 ه . ق ، ميرانشاه ، پسر امير تيمور را شكست داد و آذربايجان را تصرف كرد و تبريز را پايتخت خود قرار داد . وى در سال 815 ه . ق ، امير
--> ( 1 ) . ر . ك : تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ، ص 650 . ( 2 ) . درباره دو سلسله تركمانان ياد شده ر . ك : سلسلههاى اسلامى ، صص 522 - 529 .