قدرتى به دست آورد و دعوت حاكم سيستان را براى دفع شورش آن ديار اجابت كرد . وى در همان‌جا در هجوم شديد مخالفان ، از ناحيه پا مجروح شد و به تيمور لنگ مشهور گرديد . « 1 » بازگشت تيمور به ماوراء النهر در شرايطى كه اوضاع آنجا آشفته بود ، به او كمك كرد تا با حذف رقيبان ، قدرت خود را افزايش دهد و دولتى را در سمرقند تأسيس كند . « 2 » وى توانست به پراكندگى سياسى در ايران پس از فروپاشى حكومت ايلخانى پايان دهد . تيمور در اندك مدتى ، قلمرو خود را به انگيزه‌هايى چون مشغول ساختن سپاهيانش ، كسب غنايم ، تسلط بر راه‌هاى تجارى و شهرت‌طلبى « 3 » توسعه داد . او لشكركشىهايى به سمت غرب از جمله ايران ترتيب داد كه به عنوان يورش سه ساله ( 788 - 790 ه . ق ) ، پنج ساله ( 794 - 799 ه . ق ) و هفت ساله ( 792 - 807 ه . ق ) مشهور است . « 4 » اين حملات و نيز حمله او به هندوستان ، محدوده قلمروى او را از آسياى ميانه و ماوراء النهر ، تا سواحل درياى مديترانه و نيز تا مسكو و هند ( 800 ه . ق ) گسترش داد . « 5 » از مهم‌ترين نبردهاى او ، شكست دادن بايزيد ، سلطان عثمانى و اسارت وى در سال 804 ه . ق است . « 6 » سر انجام تيمور در لشكركشى به چين در نزديكى شهر اترار در سال 807 ه . ق درگذشت و به آرزوى خود در تسخير چين نتوانست جامه عمل بپوشاند . « 7 » مرگ تيمور ، سرآغاز ضعف حكومت تيمورى شد ؛ زير ا ميان فرزندانش ، پير

--> ( 1 ) . احياء الملوك ( تاريخ سيستان ) ، ص 103 ؛ تاريخ ايران ، ج 2 ، ص 172 . ( 2 ) . سفرنامه فوروكاوا ، ص 62 . ( 3 ) . تاريخ ايران ، دوره تيموريان ، ص 79 . ( 4 ) . حبيب السير ، ج 4 ، ص 396 ؛ تاريخ ايران دوره تيموريان ، ص 60 . ( 5 ) . ظفرنامه شرف الدين ، ج 1 ، صص 224 - 274 ؛ تاريخ ايران ، ج 2 ، ص 169 . ( 6 ) . اكبرنامه تاريخ گوركانيان هند ، ص 602 ؛ تاريخ ايران ، ج 2 ، ص 184 ؛ تاريخ ايران ، دوره تيموريان ، ص 88 . ( 7 ) . عجايب المقدور فى نوايب تيمور ، ص 237 ؛ ظفرنامه تيمورى ، شرف الدين على يزدى ، ص 281 .