نيست كه در ماه‌هاى حرام قتال صورت گيرد و « يحلف على ذلك لأنّ الآيات الّتي وردت بعدها عامة في الأزمنة ، و هذا خاص ، و العام لا ينسخ الخاص باتفاق . . . » . « 1 » بوى مدينهء آن دوران را به مشام ما مىرساند . به زعم حقير ، اين استشمام ، ابن‌عربى را در « احكام‌القرآن » به نظر عطا متمايل كرده و از هدف پيامبر صلى الله عليه و آله ، كه در ماه‌هاى حرام يا غيرحرام آنگونه كارها ناشايست است ، پرهيزكارانه برخورد كرده كه : « فإذا فعلتم ذلك كلّه في الشهر الحرام تعين قتالكم فيه » . « 2 » قتل « عمروبن حضرمى » كبريتى بود كه به‌انبار آن همه تعصّباتِ سرخورده زده‌شد و قريشيان كه در دل ، نگران حال بازرگانى راه شمال بودند و اساساً نمىتوانستند با مسلمانان زندگى كنند ، مترصّد زمانى شدند كه بتوانند با حمله به مدينه ، بساط آيين و تعليمات يكتاپرستى پيامبر صلى الله عليه و آله را برچينند و خود را از دغدغهء آن برهانند . بدين لحاظ فشارهاى تبليغى خود را چنان گسترش دادند كه محيط حجاز و زندگى صدها قبيله و طايفه كه در اين مسير قرار داشتند ، در معرض مخاطره قرار گرفت و موجب تشنّج روزافزون محيطهاى اجتماعى مردم تحت دو نظامِ « قشريّت بت » و « تعقّل خلق و خالق » گرديد . محمّد صلى الله عليه و آله ديگر يك شخص نبود كه با او دشمنى يا دوستى كنند . او به صورت يك جريان و يك نظام جديد در جزيرةالعرب ، نمىتوانست بقاياى پوسيدهء جاهليّت را گردن نهد . مسلمانانِ حول او نيز تك‌تك مدّنظر قرار نمىگرفتند . آنها جزيى از همان دينى بودند كه در برابر همهء اديان جزيرةالعرب قرار گرفته بودند .

--> ( 1 ) . « بدان سوگند ياد مىكند ؛ زيرا آياتى كه پس از آن ( آيهء حرمت جنگ در ماه حرام ) وارد شده ، از لحاظزمانى « عامّ » هستند و اين آيه « خاص » است ؛ و بنابر اجماع ( مفسران ) ، آيات عام ، حكم آيهء خاص را منسوخ نمىكند . ( 2 ) . « اگر آن كارها را در ماه حرام انجام دهيد ، نبرد با شما جايز مىگردد » . « احكام‌القرآن » ، قسم الأوّل ، صص 147 - 146 ، قاهره البابى الحلبى ، تصحيح على محمّد البجارى . نيز نك : قرطبى ، « الجامع لأحكام القرآن » ، ج 3 ، ص 44 ؛ ابوالفتوح ، « تفسير القرآن » ج 2 ، ص 38 ، چاپ دوم ، تهران ، تصحيح مهدى الهى قمشه‌اى ، علمى ، 1323 ؛ فاضل جواد ، « مسالك‌الافهام » ، جزء 1 ، ص 320 ، تصحيح : محمّدباقر شريف‌زاده ، چاپخانهء مرتضويّه ، تهران .