محمد باقر النجفي
105
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )
همهء چيزهايى است كه در آن لحظات مىتواند در قالب كلمات ، حبس كند . بيهقى كلمات مزبور را اين گونه نقل مىكند : « پروردگارا ! اگر اين بتپرستان بر من توفيق يابند ، كفر آشكار خواهد شد و آيين تو پابرجا نخواهد ماند . » « 1 » به نقل واقدى ، كلمات پيامبر صلى الله عليه و آله اين بود : « اگر اين گروه بر من پيروز شوند شرك و كفر پيروز مىشوند و دينى براى تو پايدار نمىماند . » « 2 » و طبق نقل ابناسحاق ، اين كلمات عبارت بود از : « اللّهمّ إن تَهْلك هذه العِصابةُ اليومَ لا تُعبد » . اين درخواست ، عميقاً نشان مىدهد كه پيامبر صلى الله عليه و آله نتيجهء پيروزى قريش را « بازگرداندن تمام جزيرةالعرب به بتپرستى » مىديده است و همين امر او را نگران كرده بود . از سوى ديگر هيچ اثرى از شعارهاى انتقامگيرانه كه بر تحريك عصبيّت و تشديد غضب و شدّت نفرت مبتنى باشد ، بر زبان مسلمانان جارى نمىشد . آنچه كه در اسناد تاريخى به آن اشاراتى شده ، مبتنى بر گفتهء زيد بن على است كه : « مسلمانان در هنگام واقعه ، تنها به گفتن « يا منصور امت » بسنده مىكردند . » و آنچه را كه عروة بن زبير به نقل از عايشه آورده كه مهاجران ، شعار « يا بنى عبدالرّحمن » و « يا بنى عبداللَّه » مىدادند ، دقيقاً همان مسير و روالى است كه بر تعليمات معنوى محمّد صلى الله عليه و آله مبتنى بوده است و نه بر خوى غريزى . با وجود چنين زمينهاى است كه مىتوانيم درك كنيم چرا محمّد صلى الله عليه و آله به ياران خود سفارش كرده بود كه اگر به افرادى از قريش كه استعداد اصلاح و هدايت دارند ،
--> ( 1 ) . « دلائلالنّبوه » ، ج 2 ، ص 281 ( 2 ) . « مغازى » ، ج 1 ، ص 50