محمد باقر النجفي
27
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )
جاى پيامبر خدا ، يك امپراتور را تعريف كنند تا زير سايهء آن زمامداران وقت خود را توجيه كنند و خوشايند سبك رايج تاريخ نگارى روز ، لباس تن پيامبر را تعريف كردند ، بىآنكه با وجودش و خدايش و قرآنش رابطهاى داشته باشند و يا اصلًا قادر به فهم آن باشند . گذر از اين همه دالانهاى غير مدنى بر سر راه رسيدن به مدينهء او ، مهمترين مشكل پژوهشى من بود . نمىخواستم مانند ابن خلدون در « مقدمهء تاريخ » روشهايى را در تاريخ نگارى بنگارم كه هرگز موفق نشد آن را در نگارش « تاريخ العبر » خود به كار بندد . پرسش : با اين توضيحات ، بخش دوم پرسش من اين بود : چه آثارى را مىشناختيد كه تا آخرين سفرهاى پژوهشى ، ديگر آنها را نيافتيد ؟ پاسخ : در دوازده سفر پژوهشى و هزاران مكاتبه و مباحثه و مطالعهء منابع روز در عرض ربع قرن و آنچه كه حالا حافظهء من اجازه مىدهد تا سال 1999 در مدينه اثرى از اين آثار نيافتم : خانهء آلعمر بن خطاب ، خانهء ابى بكر ، خانهء عثمان بن عفان ، خانهء ابو ايّوب انصارى ، خانهء جعفربن محمد ، خانه حسنبن زيد ، خانهء سعدبن خيثمه ، خانهء كلثومبن هدم ، چاه اريس ، مسجد بنى قريظه ، مشربهء امّ ابراهيم ، مسجد بنى ظفر ، كهف بنى حرام ، مسجد فسح ، مسجد ابىّ بن كعب ، مسجد بنى خداره ، مسجد واقم ، مسجد القرصه ، مسجد الشيخين ، مسجد دار النابغه ، مسجد بقيع الزبير ، مسجد بنى خُدره ، مسجد السنح ، مسجد بنى بياضه ، مسجد بنى خطمه ، مسجد بنىاميّة الأوسى ، مسجد عتبان بن مالك ، مسجد مالك بن سنان ، ( در مناخه ) ، مسجد بلال بن رباح ، مسجد بنى دينار ( المغسله ) ، مسجد المصرع ( در احد ) ، مسجد الفُسح ، قبة الثنايا ، مسجد النور ، مسجد الخربه ( لبنى عبيد ) ، مسجد بنىزريق ، مسجد بنىمازنبن النجار ، مسجد راتج از بنى عبد الأشهل . خانهء خالدبن وليد ، خانهء امّسليم ، خانهء امّحرام بنت ملحان . چاه اعواف ، چاه انسبن مالكبن نضر ، چاه انا در هنگام محاصره بنىقريظه ، چاه اهاب ، چاه البصّه ، چاه بضاعه ، چاه جاسوم ( چاه ابن الهيثم بن التيهان ) ، چاه جمل ، چاه حاء ، چاه سقيا ، چاه العهن ، بقاع اهل بيت ، ازواج و بنات الرسول ، عباس و اصحاب رسول ، فاطمه بنت اسد ،