اصحاب فيل را ، در سورهء فيل بيان كرده است : « آيا نديدى كه پروردگار تو با اصحاب فيل چه كرد ؟ آيا مكرشان را در گمراهى و تباهى قرار نداد ؟ ! دسته‌هائى از پرندگان را به سوى آنها فرستاد ؛ تا سنگ‌هائى از گل پخته بر آنها انداخته ، و اجساد آنها را مانند برگ‌هاى خورده‌شده قرار داد » . آنچه ما در اين صفحات منعكس ساختيم ، خلاصهء تواريخ اسلامى « 1 » و تصريح قرآن كريم است . پس از شكست ابرهه كشته شدن ابرهه و از هم پاشيدن سازمان زندگانى دشمنانِ كعبه و قريش ، مكيان و كعبه را در انظارِ جهانِ عرب بزرگ كرد . ديگر كسى جرأت نداشت ، فكر حمله را به سرزمين قريش و آزار آنان ، و يا ويران ساختن خانه توحيد را در مغز بپروراند . افكار عمومى چنين داورى مىكرد كه : خدا به پاس احترام خانهء خود ، و احترام و عظمت قريش ، دشمن شماره يكِ آنان را به خاك و خون كشيد ، و كمتر كسى فكر مىكرد كه اين جريان فقط به منظور حفاظت از كعبه بوده ، و بزرگى و كوچكى قريش در اين مورد دخالت نداشت ، به گواه اين كه حملات مكررى از سردارانِ وقت به قريش انجام گرفته بود ، و هرگز آنان با چنين وضعى روبرو نشده بودند . اين فتح و پيروزىِ بىدردسر ، كه بدون ريخته شدن قطرهء خونى از قريش ، صورت گرفت ؛ افكار تازه‌اى را در دل قريش پديد آورد . نخوت و تكبر و بىاعتنائى آنان را روزافزون ساخت ، و به اين فكر افتادند كه محدوديت‌هائى براى ديگران قائل شوند ، زيرا خود را طبقهء ممتاز عرب دانستند ، و فكر كردند كه فقط آنان مورد توجّه سيصد و شصت بت مىباشند ، و از حمايت آنان برخوردارند ! از اين جهت بر اين صدد درآمدند كه برنامه‌هاى عيش و طرب و خوشگذرانى را گسترش دهند . از اين لحاظ جام‌هاى شرابِ خرما را سر مىكشيدند ؛ و احياناً

--> ( 1 ) . « سيرهء ابن هشام » ، ج 1 / 43 - 62 ، « كامل » ، ج 1 / 260 - 263 ، « بحار » ، ج 15 / 130 - 146 .