محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )

86

شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )

وهل أدين العِيس تنفخ في الثَّرى * لها بِمِنى والمأزين زميل منازل كنّا أهلها لم يحلّ بنا * زمان بها فيما أراه يحول مضى أوّلونا قانعين بشأنهم * جميعاً وغالَتْنا بمكة غول « 1 » و گفته‌اند نخستين حاكم مكه از ميان خزاعه ، لحى ؛ يعنى ربيعة بن حارثه بن عمرو ابن عامر ، پدر عمرو بن لحى بود . اين سخن ازرقى است كه در روايت مفصلى دربارهء بيرون رفتن جرهمىها از مكه و ولايت خزاعه بر اين شهر و گزارش پراكنده شدن فرزندان عمرو بن عامر در سرزمين‌هاى مختلف ، مىگويد : ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر خزاعى كه همان لحى است ، در آن جا اقامت گزيد و ولايت بر مكه و پرده‌دارى كعبه را برعهده گرفت . « 2 » و نيز گفته‌اند كه اولين پادشاه خزاعه در مكه ، عمرو بن حارث غبشانى بوده است . دليل آن ، سخنِ زبير بن به كار به نقل از ابوعبيده است ؛ او در خبرى كه دربارهء بيرون شدن جرهمىها از مكه به وسيلهء خزاعه آورده ، پس از بيان اين كه « عمرو بن ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر عهده‌دار ولايت كعبه گرديد » ، مىگويد : ابوقصىّ گفته است كه عمرو بن حارث بن عمرو ، يكى از فرزندان غبشان بن سليم از خاندان ملكان بن قُصَىّ ، ولايت مكه و كعبه را برعهده گرفت و هم اوست كه مىگويد : ونحن وَلّينَا البيتَ مِنْ بعد جُرْهُم * لِنعْره من كلْ باغٍ ملحد و نيز مىگويد : وادٍ حرامٌ طَيْرُهُ ووحشُهُ * ونحن وُلاته فلا نَغُشُّه به جاى مصراع دوم : « نحن وليناه فلا نغشّه » نيز آورده‌اند . و كسى جز ابوعبيده مصرع « وابن مضامن قائم يهشّه » را نيز بدان افزوده است .

--> ( 1 ) . اخبار مكه ، ج 1 ، صص 101 و 100 . ( 2 ) . همان ، ص 95 .