باب بيست و هفتم : خاندان اسماعيل عليه السلام هاجر ، مادر حضرت اسماعيل عليهما السلام ابن‌هشام پس از ذكر محل قبر هاجر و فرزندش اسماعيل در حجر ، كنار كعبه مىنويسد : نام مادر اسماعيل را دوگونه تلفظ مىكنند ؛ هاجر و آجر ؛ و بدين ترتيب « الف » را به « هاء » تبديل مىكند ، همچنان كه مىگويند « هراق الماء » ، به جاى « اراق الماء » . وى سپس مىافزايد : هاجر از اهل مصر بوده است . عبداللَّه بن وهب از عبداللَّه بن لهيعه ، از عمر ، خدمتكار غُفْرَهْ ، نقل كرده كه رسول‌اللَّه صلّى اللَّه عليه [ وآله ] و سلم فرمود : خدا را ، خدا را در نظر بگيريد دربارهء اهل ذمّه و سياه‌پوستان و مجعّدان سرزمين‌هاى سياه‌پوست نشين كه آنها با ما داراى خويشاوندى نسبى و سببى هستند . عمر خدمتكار غُفْرَهْ مىگويد : نسب ايشان آن است كه مادر اسماعيل پيامبر از ميان ايشان است و خويشاوندى سببى آنها اين است كه اسماعيل از آنها زن اختيار كرد . ابن‌لهيعه مىگويد : هاجر مادر اسماعيل و مادر عرب است كه از روستايى قبل از شهر « فَرَما » در مصر « 1 » بوده است . « 2 »

--> ( 1 ) . فَرَما شهرى است باستانى ميان عريش وفسطاط و نزديكتر به عريش ، محل آن در نزديكى شهر معروف پورسعيد فعلى در مصر است . ( 2 ) . سيره ابن‌هشام ، ج 1 ، صص 17 - 16