محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
19
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
و پس از آن چهار سطر زير آمده است : « به ضميمهء ادامهاى مختصر از سوى كاتب دربارهء كارگزاران مكّه پس از مؤلّف رحمه الله تا تاريخ كتابت ، همراه با زندگينامهء مؤلّف اصلى در پايان در 335 صفحه به اضافهء ضميمهاى كه از صفحهء 336 تا 378 را در بر گرفته و در پايان بخش دوم نوشته شده است : در پايانِ نسخهاى كه از آن استنساخ شده ، چنين آمده است : « به يارى و فضل پروردگار در روز مباركى چون آخر ماه ربيعالأول به خط علّامهء دهر و يگانهء عصر ، محمّد بن مصطفى ديار بكرى - عفا اللَّه عنهم - پايان گرفت . » « 1 » و در ابتداى ضميمه ( ذيل ) آمده است : « كتابت اين نسخهء شريفه همراه با ضميمهء آن به وسيلهء كمترين بندگان و نيازمندترين آنها ، مقيم در امّالقرى ، عبدالستار صديقى حنفى ، فرزند مرحوم شيخ عبدالوهاب مكّىِ بكرى ، روز جمعه بيست و سوم ربيعالأول ، يك هزار وسيصد و سى و پنج از روى نسخهء كتابخانهء مصر در مصر به انجام رسيد . » اين ضميمه با شرح حالى از مؤلّف - در حدّ توان نويسنده - آغاز مىگردد و پس از آن ، به ذكر اخبار مكّه بعد از « فاسى » تا زمان استنساخ ؛ يعنى سال هزار و سيصد و سى و پنج هجرى قمرى پرداخته مىشود . بدين ترتيب روشن مىشود كه اين نسخه ( نسخهء دوّم ) از همان نسخهء اوّل ( مربوط به مصر ) استنساخ شده ، از اين پس با حرف « م » نشان مىدهيم . اين نسخه را آقاى شيخ عبدالوهاب دهلوى - كه خداوند نگاهدارش باد و به وى پاداش نيك دهاد ! - در اختيارمان قرار داد . هر دو نسخه ، خط بسيار بدى دارند و پر از نقص ، تحريف و تصحيف و خطايند . از اين رو براى تصحيح و اصلاح متن آن ، علاوه بر صدها نوشتهء تاريخى ،
--> ( 1 ) از آنجا كه اين عبارت با عبارت پايانى نسخهء « ك » متفاوت است ، احتمال استنساخ از عين اين نسخه ، ضعيف است و نمىتوان به طور قطع مطلب محقّقان را پذيرفت ، « مترجم » .