داود بن علينقى وزير وظايف
179
سفرنامه ميرزا داوود وزير وظايف ( فارسى )
ميدان عسكريه مىگذرد ، و منتهى مىشود به « مسجد اموى » ، كه تفصيلى از آن خواهم نوشت ، و از مساجد خيلى خوب دنياست ، بازارچههاى خوب هم از اين بازار به بازار ديگرى سر پوشيده كه آن هم به اين طول و عرض ، اما سقف آن از چوب است و قدرى تاريك ، مىرود ، كه نسبتاً بازار قديمى شام است ، بازار دوم « سوق على پاشا » كه ميدانى دارد ، نه زياد بزرگ ، وسط ميدان حوضى دارد ، كه فواره آن سه چهار ذرع بلند مىشود ، و از اين دو ، سه خيابان و پنج شش بازار منشعب و جدا مىشود ، همه مزين ، وسيع و خوشگل ، از تعريف خارج است ، در يكى از خيابانها چنارى دارد ، چندان بلند نيست ، اما دور آن چهارده ذرع است ، خيلى بزرگ است ، به اين كلفتى چنار نديده بودم . صالحيّه بالاى كوه را هم تازه محلهاى بنا كردهاند ، ملقب به « صالحيه » ، كه اغلب آن از والى است ، عمارتها و باغهاى خوب دارد ، به خصوص عمارت « ناظم پاشا » كه والى است ، عمارت و باغچه فرنگى سازى خيلى قشنگ ، ديوارى از شبكه آهنين ، و فوارهاى و حوضى دم در داشت كه شش هفت ذرع فواره جستن مىكرد و فواره مجسمه مرغى بود كه از منقار او آب جستن مىكرد ، و همه شهر شام ، و جلگه شام و تمام باغات در منظره اين محله عموماً و در اين عمارت خصوصاً هست ، باغات آن تازه نهال بود ، معلوم مىشود دو سه سالى است كه آباد شده ، خود اهالى هم به تفرج اينجا مىروند ، قريب پانصد خانوار دارد ، ارزاق و فواكه در شام خيلى زياد است ، اما نسبت به « ايران » زياد نيست ، اشجار گردو ، زردآلو ، زيتون از باقى اشجار بيشتر است ، به خصوص زيتون ، زيت « مكه و مدينه » را از « شام » مىبردند ، گردو هم خيلى دارد ، زمين هم كه خوب مستعد زراعت ، و آب فراوان است ، جلگه همه زير زراعت است ، گوشتهاى اينجا خيلى نقل دارد ، برّههاى شيرى آن ، و گوسفندان دنبهاش از لشش بيشتر است ، گوشت برّه خيلى خوب كه در « ايران » يافت نمىشود ، رطلى ده قروش كه به حساب « ايران » ، منى پنج قران است ، نان منى دو قران و نيم ، برنج خوب منى سه قران ، برنج ايرانى منى پنج قران ، تنباكو منى سه تومان ، روغن دو تومان ، پرتغالى دارد كه از « بانه » مىآورند ، خيلى بزرگ است دو