آمده بودند ، به خصوص چند نفر از اهل شام كه سرباز بودند و چهار سال بود ، به سجن اينها را فرستاده بودند ، و حالا گريخته در كمال مفلوكى آمده بودند ، و همراه حاج به تكدى مىآمدند و از « عبدالرحمان پاشا » هم پنهان مىشدند ، خيلى مفلوك بودند ، روز ديگر قبل از ظهر ، در ميان درّه‌اى قافله پايين آمده ، در روز سه شنبه سيزدهم شهر محرم الحرام 1323 ، نيم ساعت به ظهر مانده ، تحويل شمس به برج حمل شد . مدينه منوره « مدينه منوره » شهرى است كوچك ، كه حصارى محكم بر او ساخته‌اند ، محله « نخاوله » ، در پشت حصار متصل به خندق است ، ميدانى در دم دروازه دارد كه حوائج مردم در آنجا به فروش مىرسد ، از دم دروازه تا دم دربِ حرم محترم بازارى دارد كم عرض ولى آباد ، امتعه فراوان ، اقمشه بسيار ، امسال در « مدينه » گرانى است ، به جهت اينكه سرباز فراوانى از « اسلامبول » آمده ، به كمك « ابن‌الرشيد » « امير جبلى » مىروند ، و آدم « ابن‌الرشيد » هم اينجا است ، و متصلًا آذوقه خريده حمل مىكنند ، مثلًا قند هميشه حقهء دو قروش و نيم بوده است ، امسال حقه چهارده قروش ، و روز آخر حقه‌اى يك مجيدى شد ، نان حقه چهار قروش ، برنج سه قروش و نيم ، اما برنج آن خيلى ممتاز و خوب بود ، چنين برنج در « خراسان » نيست ، « تنباكوى شيرازى » خيلى اعلا ، حقه‌اى هيجده قروش ، سبزىآلات و خرماى « مدينه » خيلى ممتاز است ، اطراف شهر نخلستان زيادى دارد ، تقريباً دو سه فرسخ نخلستان است ، كه به آب جارى و بعضىها با چاه مشروب مىشود ، زراعت جو و گندم هم دارد ، جو در اين اوقات كه اول حمل است ، شيره محكم كرده بود ولى هنوز وقت درو و حصاد آن ده روز ديگر كار دارد ، باقلاى تازه هم كمى در بازار پيدا شده بود ، مركبات و نارنج خيلى كم بود ، انارهاى بزرگ بود ، ولى كم ، و هر يك دانه سه قروش مىدادند . تفصيل وضع حرم اما تفصيل وضع حرم محترم و مسجد « حضرت رسالت » : از در « باب السلام » درگاهى دارد كه به منزله كفش كن است ، و جلو خان پنج ذرع