سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه

89

سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى )

درياى سفيد بدان كه اين دريا از بوغاز جبل‌الطارق اتصالى به درياى محيط دارد و خودش محاط اراضى اروپا و آسيا و آفريقا است و از اين جهت آن را مديترانه گويند ، زيرا كه معنى آن دو كلمه نيز در لغت ليتن وسط اراضى است . و آب آن شور و تليخ است و جزر و مدى ندارد . « 1 » جزايرى كه قبل از رسيدن به درياى سفيد مشهود و مرئى بود ، همه را اسماً و رسماً نگاشته و معين داشته‌ايم ، ولى آنچه از خريطهء كپيتان معلوم مىشد ، چند جزيرهء ديگر غير از آنها بوده است كه ما نديده‌ايم و از خط عبور واپور دور بوده است . از آن جمله جزيرهء قبرس است كه صفات آنجا معروف آفاق و انفس است و صد و چهل و پنج ميل از واپور ما فاصله داشت . از آنجا كه بناى ما در نگارش سفرنامه بر مشهودات است نه بر مسموعات ، لهذا تعداد اسامى اين جزاير را متروك داشتيم . بالجمله تا سه ساعت از روز پنجشنبه گذشته حركت واپور رو به جنوب شرقى بود ، پس از آن به جنوب حقيقى شد . جمعه شانزدهم در درياى سفيد حركت كرديم و ليكن شب گذشته دريا منقلب بود و كشتى به يمن و يسار متقلّب . واپور به سمت جنوب حركت مىنمود و باد از جانب مشرق مىوزيد ؛ بدين جهت اركان كشتى بىقرار بود و سكّان آن در اظطرار . صبح كه به نزديكى پورت سعيد رسيديم . دريا آرام گرفت و در آنجا لنگر انداختند و مردم را آسوده ساختند و سبب مكث اين بود كه كپيتانى از جانب كمپانى فرانسه آمده ، كشتى را از آن خط بگذراند ، زيرا كه بىاجازهء كمپانى فرانسه ممنوع است كه از خط بگذرند . كپيتان فرانسه آمده و كشتى را حركت داده به نزديك اسكلهء پورت سعيد آورده ، لنگر انداخت و وقتى كه نزديك اسكله رسيديم ، كشتى بزرگ نمساوى كه در دريا سيّار بود ، نزديك آمده ساكنين كشتى به قانون خودشان خورا كشيده گذشتند و كشتى دولت عليّه عثمانى نيز موزيكان زدند و عسكرى هم در پورت سعيد بود در كنار اسكله صف كشيده احترامات نظامى به عمل آوردند و بيست و يك شلّيك توپ نمودند . اسماعيل‌پاشاى محافظ كه حاكم پوت سعيد است با لباس رسمى به ميان واپور آمده مرا ملاقات نمود و چند دقيقه نشسته

--> ( 1 ) . در اينجا عنوان تنبيه و تذييل آمده است .