سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه
77
سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى )
ستون آن بزرگ است و گنبدش پستتر و كوچكتر از ساير مساجد است . مدرسهاى هم دارد . و دوم مسجدى كه در اسلام و در اسلامبول ساخته شده است ، جامع سلطان بايزيد پسر سلطان محمد فاتح است در نهصد و سه شروع و در نهصد و يازده به اتمام رسيده است و در قرب ميدان عسكريه واقع است . جامع كوچكى است . در ميان مسجد چهارپايه سنگ بر روى هم نهادهاند . در وسط هر پايه ، يك ستون نصب كردهاند كه از سنگ يكپارچه است و به رنگ سماق است . صحن آن هم بيست ستون سنگ يكپارچه دارد . و ديگر مسجد والدهء سلطان عبدالعزيز خان است كه بسيار ظريف ساختهاند و از مساجده جديده است . در سنهء 1288 هجرى به اتمام رسيده . مسجد كوچكى است . مدرسهاى هم در جنب آن بنا كردهاند . اسباب اين مسجد خيلى منقّح است . فرش و پردهء گلابتون و چراغ و غيره دارد و پنج چهلچراغ در آنجا آويختهاند . يكى بلور بزرگ است كه در وسط واقع است . چهار عدد و ديگر از برنج است كه در زواياى مسجد آويختهاند و به روغن زيتون افروخته مىشود . و از مساجد معروفهء اسلامبول مسجد سلطان عثمان و جامع سلطان احمدخان است كه اين دو مسجد را هم خوب ساختهاند ، ولى تمام آن مساجد كه تعداد شد ، در برابر مسجد ايازصوفى و مسجد سلطان سليمان قابل ذكر نيستند ، چون غرض تعداد مساجد معروفه بود ، بنا بر آن نامى هم از اين مساجد برده شد . روز دوشنبه بيست و هشتم شهر شوال در كوكصو توقف شد . جناب معينالملك آمدند و جناب منيفپاشا هم حاضر بودند ، به صحبت مشغول شديم . بعد از اتمام مجلس جناب معينالملك به سفارتخانه يالىببك رفتند . روز سهشنبه بيست و نهم جناب معينالملك سفير كبير ، مرا با خواص اجزا و اتباع به