شهربانو بيگم ( بانويى اصفهانى از دوره صفوى )

10

سفرنامه منظوم حج ( فارسى )

عزم زيارت بيت اللَّه الحرام در خصوص اسامى و قرب و بعد مسافت منازل از دارالسلطنهء مذكور الى كعبهء معظمه و مراجعت از آنجا به مصر مستقر و مكان اصلى خود به رشتهء تقرير و تحرير كشيده و آب و هواى هر يك از منازل را بيان فرموده‌اند . بدين ترتيب تنها آگاهى ما از نام شوهر وى اين است كه شغل وى ، منشىگرى در ديوان اعلى بوده است . عنوان « رقم‌نويس » به كسى گفته مىشود كه متن احكام را مىنگاشته است . اوّلين ويژگى چنين شخصى ، آشنايى وى با زبان و ادب بوده است و به اين ترتيب بايد گفت كه سرايندهء ما در خانه‌اى كه تخصّص آن در نوشتن احكام بوده زندگى مىكرده و به يقين از همين محيط ، تأثير پذيرفته است . 2 - در شناخت سراينده از ميان اشعارى كه وى سروده ، مىتوان آگاهىهاى مختصرى را دربارهء زندگى وى به دست آورد . وى در اصفهان مىزيسته و در اين شهر ، خويشان فراوانى داشته كه وى بارها از آن‌ها ، اظهار ناخشنودى كرده است . بد نيست در همين جا اشاره كنم كه سرايندهء ما سخت افسرده است و با اندك چيزى برآشفته و نگران و ناراحت مىشود . وى در همان آغاز گفته است كه خستگى مفرط سبب شده تا او در انديشهء سياحت بيافتد و چه بهتر كه اين سياحت ، سفر بيت اللَّه الحرام باشد . وى از خاندانى ممتاز و برجسته بوده است . دليل اين امر به طور طبيعى سفر حج است كه در آن زمان ، انجام آن با وجود مشقت‌هاى فراوانِ راه ، جز براى ثروتمندان كار آسانى نبوده است . به علاوه مىدانيم كه او همسر رقم‌نويس دولت صفوى بوده و چنين منصبى در آن دوره مىتوانست ثروت و موقعيت خوبى به همراه داشته باشد . افزون بر اين‌ها ، خود وى در موردى كه در نيمهء راه مجبور شده تا در بيغوله‌اى ، يا به قول خودش غارى