صلاح مهدى الفرطوسي ( مترجم : حسين طه )

132

قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى )

صفدى در « الوافى » ، از نظريه ابن‌خلكان پيروى مىنمايد و مىگويد : « عضدالدوله ديلمى كسى است كه محل قبر امام على ( ع ) را آشكار نموده است » . اما وى به اختلافات موجود ميان مردم ، درباره مكان قبر ايشان ، اشاره نكرده است . همچنين درباره مكان قبر حضرت ، ترديدى به وجود نياورده است . « 1 » اگر در متنى دقت كنيم كه به آن استدلال كرديم ، مكان ضريح امام على ( ع ) ، قبل از سال 295 ه . ق / 908 م ، معروف بوده است . اكنون متنى را بررسى مىكنيم و براساس آن استنباط مىنماييم كه مكان ضريح امام على ( ع ) ، پيش از سال 236 ه . ق / 851 م ، به فاصله زمانى كه كم هم نمىباشد ، مشهور و معروف بوده است . « 2 » اين متن ، بيانگر اين واقعيت است كه مكان ضريح مطهر امام على ( ع ) ، قبل از آنكه عضدالدوله ديلمى آن را تجديد بنا كند ، معروف بوده است ؛ همان‌گونه كه ابن‌خلكان بدان اشاره كرده است . ابن‌اثير مىگويد : در سال 248 ه . ق / 862 م ، المنتصر بالله ، فرزند متوكل عباسى ، از دنيا رفت . او بخشنده و بسيار باانصاف بود . مردم را به زيارت قبر امام على و امام حسين ( عليهماالسلام ) سفارش مىنمود . علويان در دوران او در امان بودند ؛ زيرا او آنان را امان داد ؛ درحالىكه در دوران حكومت پدرش با ترس و وحشت ، زندگى مىكردند . اراضى موقوفه آنان را آزاد نمود و دستور داد تا فدك را به فرزندان امام حسن و امام حسين ( عليهماالسلام ) بازگردانند . بدون ترديد ، قبر ساختگى كه پيش‌تر از آن صحبت كرديم ، قبل از خلافت متوكل و پيش از زمان تأليف كتاب طبقات ابن‌سعد ، وجود داشته است و واضح است كه متوكل ، دشمنى و كينه‌اش را نسبت به امام على ( ع ) و فرزندانش آشكار كرده بود و علوىها در زمان او دچار سختىهاى فراوانى شده بودند . او در سال

--> ( 1 ) . الوافي ، صفري ، ج 24 ، ص 67 . ( 2 ) . ر . ك : الكامل في التاريخ ، ابن‌اثير ، ج 7 ، ص 116 .