راه حج » بگزاريم . اسامى اين افراد را در صفحات نخست سفرنامه ملاحظه ميكنيم . مسير عبور وى ، يك مسير دريايى است كه در نيمهء اخير دورهء قاجارى كم وبيش مورد استفادهء حجاج ، به خصوص افراد ثروتمند بوده است . وى از راه باكو به تفليس رفته و از آنجا از راه درياى سياه به استانبول و سپس وارد درياى مديترانه شده ، به بيروت مى رود . آنگاه عازم دمشق شده و پس از زيارت حضرت زينب و رقيه ( س ) با قطار تازه تأسيس ميان دمشق - مدينه راهىِ حرمين شريفين شده است . اين قطار تا مدينهء منوره بود . وى پس از اقامت چند روزه در مدينه عازم مكه شده ، اعمال حج را انجام مىدهد . بازگشت او از جده به سمت درياى عمان و سپس خليج فارس است . او در بصره پياده شده و از آنجا عازم عتبات مىشود . در جمع ، وصف او از پديدههايى كه برابر ديدگانش بوده ، وصفى خواندنى و همراه با طنز مختصرى است . چيزى كه سبب شيرينى محدود آن شده است . اين زمان نگارش فارسى اندكى روان تر شده بود و اين روانى را در نوشتهء حاضر نيز مىتوان ديد . بهطور كلى ، اتفاق بزرگ و مهمى در اين سفر روى نداده است . شايد تنها استثنا ، داستانى است كه براى بخشى از كاروان حجاج در نزديكى مدينه ، در وقت