سليمان بن حسان الأندلسي ( ابن جلجل ) ( مترجم : سيد محمد كاظم امام )
30
طبقات الأطباء والحكماء ( فارسى )
داده است ، 1 ، در سال 272 ه - بدرود زندگى گفته ، كتابهاى بسيارى در ستاره شناسى ، هيئت افلاك تأليف نموده است ، از جمله : كتاب الالوف مىباشد - كه ابن النديم آن را به همين نام ضبط كرده ، و مىگويد در هشت مقاله است . بيشتر مورخانى كه از ابو معشر و تأليفات او ياد مىكنند اين كتاب او را به اين نام نوشتهاند ، تنها ابو ريحان بيرونى 2 اين كتاب را بنام : « كتاب الالوف فى بيوت العبادات » گفته . و در كتاب منتخب صوان الحكمهء سجزى ( ورق 66 ) عبارتى از اين كتاب نقل كرده ، و همان عبارت را عينا ابن جلجل آورده و آن را بكتاب الالوف نسبت داده است ، اما منتخب صوان الحكمه مىگويد : اين عبارت از كتاب : « اخبار الامم السالفه من المغربيين » است ، و غرض از مغربيان ملتها و اقوامى مىباشند كه در غرب كشور اسلام زندگى مىكردهاند مانند : يونانيان ، روميان و غير هم كه در نيمكرهء غربى زيست مىكنند ، بنا بر اين تفسير ، اين نام را كه منتخب صوان الحكمه يكتاب ابو معشر داده با موضوع آن كتاب مناسبت دارد ، و گويا اين نام را از مندرجات خود آن كتاب گرفته است . و صاحب كشف الظنون اين كتاب را بنام : « كتاب الالوف ، فيه الهياكل و البنيان العظيم ، الذى يحدث بناء و ها فى العالم فى كل الف عام » معرفى نموده است ، اين عنوان در كتاب مروج الذهب مسعودى متوفى بسال 345 ه . آمده است ، مسعودى ضمن توصيف جامع بزرگ دمشق مىگويد : اين جامع در دوران بت پرستى رومان بتكده بوده و مىگويد :