غفلت كرد و با حال غفلت وارد نماز شد ، پس از نماز ملتفت شد كه قبل از نماز حتما محدّث بود ، ولى شك دارد كه آيا وضو ساخته و وارد نماز شده يا بدون وضو نماز خوانده ؟ در اينجا سه استصحاب قابل جريان است : 1 . استصحاب بقاى حدث تا هنگام ورود به نماز . 2 . استصحاب بقاى حدث تا پايان نماز بالنسبة به همين نمازى كه خوانده . 3 . استصحاب بقاى حدث تا بعد از نماز بالنسبة به نمازهاى بعدى كه خواهد خواند . حال بنا بر مشهور استصحاب اول جارى نيست ، چون در اثر غفلت پيش از نماز هيچ‌گاه شك فعلى پيدا نكرد حال بعد از نماز ملتفت شده و شك او به فعليت رسيده و چون عند المشهور شك فعلى لازم است لذا جاى استصحاب نيست . همچنين استصحاب دوم هم جارى نيست ؛ زيرا قانون فراغ بر قانون استصحاب حاكم است و جلو آن را مىگيرد آرى ، استصحاب سوم جارى مىشود . آن‌گاه نسبت به نمازهاى بعدى كه ملتفت شده و يقين و شك فعلى دارد بايد وضو بسازد . ولى بنا بر قول غير مشهور استصحاب اول هم جارى است ، چون يقين و شك تقديرى در آن هست يعنى طورى است كه اگر ملتفت مىشد شك در حدث پيدا مىكرد و كسى كه با استصحاب حدث وارد نماز شود مثل كسى است كه با شك در طهارت وارد نماز شود يعنى نماز او باطل است . سؤال : چه اشكال دارد كه قانون فراغ جارى نموده و حكم به صحت كنيم ؟ جواب : قانون فراغ هم در اينجا كارگر نيست ؛ زيرا قانون فراغ بر استصحاب جارى شونده پس از نماز حاكم است نه بر استصحاب جارى شوند قبل از ورود در نماز و اينجا استصحاب تقديرى قبل از دخول در نماز است . 3 . معناى حجيت استصحاب سومين مطلب در باب استصحاب عبارت است از به اين معناى حجيت استصحاب ، بنا بر قول مشهور بدون ترديد استصحاب حجت و دليل بر حكم شرعى است ، ولى حجت چهار معنا دارد : 1 . معناى لغوى ، 2 . معناى مصطلح مشهور منطقى ، 3 . معناى