على الاخرى است يا مرتبط به تميز حجت از لا حجت ؟ بحث اول : در باب ششم از ابواب مباحث حجت دربارهء حجيت شهرت به تفصيل سخن گفته شد و اجمال مطلب در اين مقام آن است كه شهرت از امور ظنيه است و در باب ظنون اصل اولى حرمت عمل به مظنه است مگر آن دسته ظنونى كه به دليل قطعى استثنا شده‌اند و شهرت از ظنون استثناشده نيست پس عمل به آن حرام است ، پس شهرت فى نفسها حجت نيست . بحث دوم : قبل از هر كلامى بايد دفع يك شبهه بنماييم و آن اينكه ممكن است كسى توهم كند كه اگر شهرت حجيت ندارد ديگر نوبت به مرجح بودن آن‌هم نمىرسد و جا ندارد كه اين سخن عنوان شود و لكن اين سخن توهمى بيش نيست و اگر دقت كنيم خواهيم ديد كه منافاتى نيست بين حجت نبودن شهرت فى نفسه با مرجح بودن شهرت نسبت به احد الحديثين به دليل اينكه در مورد ترجيح ، ما نمىخواهيم به دليل قرار مىدهيم فلا منافات ( نظير اين سخن را مرحوم شيخ انصارى در رابطهء با اجماع منقول دارد كه مىفرمايد : اجماع منقول به خبر واحد استقلالا و فى نفسه حجيت ندارد و لكن به عنوان مؤيد ارزش دارد فراجع ) . بعد از دفع شبههء مذكور ببينيم آيا شهرت مىتواند مرجح يك دليل بر دليل ديگر باشد يا خير ؟ مقدمه بايد بدانيم كه شهرت بر دو قسم است : 1 . شهرت عمليه و آن عبارت است از اينكه مشهور فقها طبق حديثى فتوا صادر كرده باشند . 2 . شهرت روائيه و آن عبارت است از اينكه مشهور محدثين حديثى را در كتب روايى خود نقل كرده باشند ، نسبت بين اين دو قسم از نسب اربع عموم و خصوص من وجه است : رب حديث كه نه شهرت روايى دارد و نه شهرت عملى . و رب حديث كه هم شهرت روايى دارد و هم عملى . و رب حديث كه شهرت روايى دارد ، ولى شهرت عملى ندارد .