الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

410

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

واسطه ( بان قال التابعى قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مثلا ) او بواسطة نسيها ( بان صرح بذلك ) او تركها ( مع علمه بها ) او ابهمها كقوله عن رجل او عن بعض و نحو ذلك . ( اين معناى مرسله است نزد علماى شيعه ) ج . حديث مقبوله : و هو الحديث الذى تلقوه بالقبول و عملوا بمضمونه من غير التفات الى صحتها و عدمها . ( اين تعاريف از كتاب ارزشمند الدراية فى علم الحديث ، اثر جاودانه مرحوم شهيد ثانى نقل شد ) با حفظ اين مقدمه مىگوييم : رواياتى كه در زمينهء ترجيح به صفات راوى سخن گفته منحصرا دو روايت است : يكى از آن روايت مرفوعه زراره است كه ابن ابى جمهور احسايى در كتاب غوالى اللئالى نقل نموده و متن كامل اين حديث را پيش از اين در مبحث شهرت آورديم در اين روايت پنج مرحله سؤال و جواب مطرح است . زراره مىپرسد و امام عليه السّلام جواب مىدهد . به گفته مرحوم مظفر ، اين حديث از درجهء اعتبار ساقط بوده و حجيتى ندارد به دليل اينكه اولا حديث مرفوعه است و مرفوعه از اقسام حديث ضعيف است و ثانيا حديث مرسله است كه در نزد اكثر علماى شيعه مطلقا حجيتى ندارد اگرچه اقوال ديگرى هم در باب مرسله وجود دارد كه در كتاب معالم تا پنج نظريه عنوان كرده ثالثا اين حديث را تنها ابن ابى جمهور احسايى در كتاب غوالى اللئالى نقل نموده كه علما هم به خود نويسنده و هم در كتاب وى طعن بسيار زده و او را متهم نموده‌اند به اينكه روايات صحيح و سقيم را نقل مىكند و در نقل حديث اهل مسامحه و سهل‌انگارى است و حتى جناب محدّث بحرانى صاحب الحدائق كه عالمى ميانه‌رو و معتدل است و بنا ندارد به كسى طعن بزند بر صاحب غوالى اللئالى خورده گرفته و چهرهء او را مخدوش مىسازد و رابعا به فرموده جناب ميرزاى نايينى در كتاب فوائد الاصول ( ج 3 و 4 ، ص 288 ) صاحب غوالى اللئالى اين حديث را از جناب علامه نقل مىكند و در كتب علامه اين حديث موجود نيست با اين‌همه ايرادات سخن گفتن درباره اين حديث تضييع وقت است . دومين روايت در باب ترجيح به صفات كه تكيه‌گاه اصلى نظريه‌پردازان اين بحث