باشند يا خير . 3 . شهرت فتوايى : آن است كه صدى هشتاد فقهاى عظام طبق حكمى از احكام فتوا داده باشند بدون اينكه مدرك فتوا براى ما روشن باشد ، بلكه مجرد شهرت فتواييه است حال اعم از اينكه طبق فتواى مشهور اصلا حديثى نباشد و يا باشد ، ولى ما يقين داشته باشيم كه آن حديث مدرك اين فتوا نيست و يا ما شك داشته باشيم و ندانيم كه مدرك اين فتوا آن حديث است يا خير . بيان نسبت‌ها : شهرت عملى با شهرت روايى نسبت بينهما عام و خاص من وجه است يك ماده اجتماع دارند و دو ماده افتراق : مادهء اجتماع : حديثى است كه هم مشهور محدثين آن را روايت كرده‌اند و هم مشهور فقها طبق آن فتوا داده‌اند . ماده افتراق از جانب شهرت روايى : حديثى است كه مشهور محدثين آن را نقل كرده‌اند ، ولى مشهور فقها طبق آن فتوا نداده‌اند . مادهء افتراق از جانب شهرت عملى : حديثى است كه مشهور فقها به استناد آن فتواى داده‌اند ، ولى مشهور محدثين آن را حديث نكرده‌اند ، بلكه گروه قليلى از محدثين آن را نقل كرده‌اند . نسبت بين شهرت فتوايى با شهرت روايى : باز هم عموم و خصوص من وجه است . ممكن است حديثى را مشهور محدثين نقل كرده باشند و مشهور علما فتوايى داده باشند و اين فتوا مطابق مضمون آن حديث باشد ، ولى ما ندانيم كه مدرك فتوا همين است و ممكن است حديثى شهرت روايى داشته باشد ، ولى مشهور فتوايى موافق او و لو به استناد وى نباشد نداشته باشند و ممكن است مشهور بر حكمى از احكام فتوا دهند و مطابق آن حديثى باشد و لو مستند فتوا نيست اما آن حديث مشهور نباشد و شهرت روايى نداشته باشد . نسبت بين شهرت عملى و فتوايى : تباين است اين دو قسيم هم هستند چون در شهرت عملى مستند عمل حديث معينى است ، ولى در شهرت فتوايى مجرد شهرت فتواست ، ولى مستند معينى در كار نيست .