6 . مناط در اثبات حجيت اماره بحث در اين است كه مناط و ميزان در اثبات حجيت امارات چيست ؟ به عبارت ديگر پشتوانهء حجيت امارات چيست ؟ مقدمه : از ديدگاه دين مقدس اسلام وظيفه اصلى و حكم اولى هر مكلفى آن است كه برود تحصيل علم نمايد و وظايف دينيه اعتقاديه و اخلاقيه و عمليهء خويش را عن علم به دست آورد و حق ندارد به گمان بما هو گمان اعتماد نمايد تا چه رسد به شك و وهم كه به مراتب پايين‌تر از ظن هستند . دليل مطلب : قرآن مىگويد : وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ كه نهى كرده از پيروى نمودن از غير علم خواه ظن باشد و يا شك و يا وهم ، فعلا بحث ما دربارهء ظن است ، جناب مصنف مىگويد : متابعت از ظن بما هو ظن ، يعنى با قطع‌نظر از وجود دليل قاطع بر اعتبار آن از نظر قرآن ممنوع است . قرآن مىفرمايد : إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً و مىفرمايد : إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ و مىفرمايد : قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ در آيه اول مىفرمايد : تحقيقا با پاى گمان به واقع نمىتوان رسيد . در آيه دوم مىفرمايد : بيشتر انسان‌ها پيرو گمان‌ها و حدس‌ها و تخمين‌ها بوده و واقع‌بين نيستند . در آيه سوم خداى متعال امور را دو قسم مىكند : 1 . امورى كه خداوند به آنها اذن داده ، يعنى فرموده هذا واجب ، ذاك مستحب ، ذلك حرام و . . . اسناد اين امور به خداوند مشروع است . 2 . امورى كه خداوند اذن نداده و ما از زبان شارع نشنيده‌ايم ، بلكه از راه خبر واحد يا طريق ديگر يك حدس و گمانى براى ما پيدا شده كه فى المثل نماز جمعه در عصر غيبت واجب است يا استعمال دخانيات در اسلام حلال است و . . . اينجا اگر ما قاطعانه وجوب يا حليت يا حرمت را به شارع اسناد دهيم افترا و تشريع خواهد بود كه از اكبر كبائر است ، ( البته تشريع دو شعبه دارد : 1 . ادخال ما ليس من الدين فى الدين مثل بسيارى از بدعتهاى بدعت‌گذاران . 2 . ادخال ما لم يعلم كونه من الدين فى الدين كه اين مشكل‌تر است ) . با اين محاسبات به يك قانون كلى دست مىيابيم و آن اينكه : الاصل حرمه العمل