1 . اگر عامل به قياس باشد مىگويند او سنى است و اگر عامل به قياس نباشد مىگويد او شيعى است . 2 . اگر عامل به خبر واحد باشد مىگويند او سنى است و اگر عامل نباشد مىگويند او شيعى است . به پيروى از سيد مرتضى جناب ابن ادريس و امين الاسلام طبرسى نيز ادعاى اجماع نموده‌اند بر عدم عمل به خبر واحد . حال ما هستيم و دو اجماع به ظاهر متناقض آن‌هم از دو دسته از دانشمندان طراز اول شيعه به‌ويژه از سيد مرتضى و شيخ طوسى كه معاصر هم بوده ، بلكه شيخ در محضر سيد تلمذ نموده و هر دو از خبرگان مكتب شيعه هستند . سؤال اين است كه چگونه ممكن است انسان‌هايى با اين عظمت دو ادعاى متناقض كرده باشند ؟ علماى بعدى شيعه تلاش نموده‌اند تا ميان اين دو ادعاى متناقض جمع نموده و ايجاد تصالح كنند و در مقام بيان جمع هريك راهى رفته و توجيهى نموده و وجه‌الجمعى را بيان نموده‌اند كه روىهم‌رفته چهار طريقه ارائه شده و آنها عبارت‌اند از : 1 . بعضى گفته‌اند : مراد سيد از خبرهاى واحدى كه ادعاى اجماع نموده بر عدم حجيت آن ، خبر واحدى است كه راوى آن سنى باشد و مراد شيخ از خبر واحدى كه مدعى اجماع شده بر حجيت آن خبر واحد امامى مذهب است ، پس منافاتى بين اين دو نيست ( فما اثبته الشيخ لم ينكره السيد و ما انكره السيد لم يثبته الشيخ ) . فاضل قزوينى در كتاب لسان الخواص گفته : مراد سيد از خبرهاى واحدى كه ادعاى اجماع نموده بر عدم حجيت آن خبر واحدى است كه راويان آن موثق نباشند و روايت هم در كتب معتبرهء حديثى نباشد و مورد عمل اصحاب هم قرار نگيرد ، ولى مراد شيخ از خبر واحدى كه ادعاى اجماع نموده بر حجيت آن خبر واحدى است كه راويان آن موثق است و روايت هم در كتب معتبره آمده و مورد عمل اصحاب هم قرار گرفته است و لو راوى آن شيعهء دوازده‌امامى نباشد پس منافاتى بين اين دو نيست . 3 . صاحب معالم و بعضى از اخبارى مسلكان مىگويند : مراد سيد از خبرهاى واحدى كه ادعاى اجماع نموده بر عدم حجيت آنها خبر واحدى است كه از قرائن