الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

132

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

حكم نباشد ، بلكه خبر واحد باشد و گرنه اين تدبير شارع لغو و عبث بود . در پايان به چند نكته اشاره مىكنيم : 1 . بر استدلال به آيهء نفر براى حجيت خبر واحد اشكالاتى وارد شده كه در كتب مفصله معنون است ، ولى مصنف مىفرمايد با اين بيانات ما بسيارى از آن معضلات حل شد فلا حاجة الى ذكرها وردها . 2 . بعضىها مدعى شده‌اند كه استدلال به اين آيه براى حجيت خبر واحد متوقف است بر اثبات وجوب نفر ، يعنى اول بايد ثابت كنيم كه نفر الطائفه واجب است سپس نتيجه بگيريم حجيت قول آنها را . به گفته مصنف ، نيازى به اثبات وجوب نفر نيست . اگرچه او با شواهدى وجوب نفر را ثابت كرده است ، ولى حاجتى نيست ؛ بلكه كافى است كه ثابت شود كه نفر الطائفه از سوى شارع جعل شده ، حال به نحو وجوب جعل شده باشد يا به نحو رخصت و اذن به نحو رخصت هم باشد كافى است ؛ به دليل اينكه نفس اين معنا كه شارع اين طريقه را جعل نموده و اذن داده لازمه‌اش آن است كه عند الشارع قول اين طايفه در نقل احكام حجت است و گرنه اين ترخيص لغو و عبث بود فلا حاجة الى اثبات الوجوب للنفر . . . 3 . مشهور علما مىگويند : استدلال به اين آيه براى حجيت خبر واحد متوقف است بر اثبات وجوب حذر عند الانذار ، يعنى اول بايد ثابت كنيم كه حذر بر مردم واجب است تا از اين راه كشف كنيم حجيت نقل طايفه را ، آن‌گاه در مقام بيان وجوب حذر هريك راهى را رفته‌اند بعضىها از طريق كلمهء لعل پيش آمده‌اند چنان‌كه در مصباح الاصول ( ص 184 ) آمده است : « كلمة لعل ظاهرة فى كون ما بعدها غاية لما قبلها كما يظهر من مراجعة موارد استعمالها . . . و حيث ان الحذر جعل فى الآية غاية للانذار الواجب فيستفاد منها كونه واجبا لا محالة » . گروهى از طريق حسن الحذر پيش آمده‌اند و گفته‌اند : جمله لعلهم يحذرون برفرض بر وجوب حذر دلالت نكند لااقل بر حسن حذر و بجا بودن آن دلالت دارد و حسن حذر در موردى است كه مقتضى حذر باشد و مقتضى حذر عذاب است و هرجا كه عذاب آمد حذر واجب است ، نه مستحب . پس به گفته صاحب معالم : « عند انذار الطائفة يجب الحذر و هذا يدل على