الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )
295
أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )
« لانه بمنزلة المخصص المنفصل و لا يوجب اجمال العام و يرجع اليه ، و مجرد احتمال كون العداوة من قيود الموضوع ، لا اثر له بعد ما كان الكلام ظاهرا فى اكرام جميع افراد الجيران » « 1 » . در پايان مىفرمايد : ما در اين باب قدرى طولانىتر بحث نموديم . دليل مطلب آن است كه مسئله شبههء مصداقى و مخصص لبى و . . . از مسائل مستحدثه است و جناب شيخ انصارى ( كه مؤسس علم اصول به سبك جديدش است ) اين مسئله را طرح نموده است و پس از ايشان ، اين مسئله مورد بحث و بررسى دانشمندان اصولى واقع شد و ما چون بنا بر اختصار داريم ، به همين مقدار اكتفا مىنماييم . و نظر ما اين است كه : حق با شيخ انصارى است ، اما نه بيانى كه شيخ انصارى دارد ، بلكه به تقريرى كه خود ما داريم . عقيدهء مرحوم مظفر در شبههء مصداقى مخصص لبى : جناب مظفر مىفرمايد : كلام عامى كه از مولى صادر مىگردد ، گاهى مخصص لفظى متصل ، همراه اوست ، و گاهى نيست . اگر مخصص متصل باشد ، از همان ابتدا جلوى ظهور عام را مىگيرد و اجازه نمىدهد كه نطفهء عموم منعقد شود . اما در آنجا كه مخصص همراه عام نباشد ، اين عام ظهور در عموم پيدا مىكند و هر عامى كه ظهور در عموم پيدا كند ، حتما داراى دو ظهور و دلالت است : الف . ظهور دارد در عدم منافات ، يعنى اين عام ، به حسب ظاهر ، دلالت مىنمايد بر اينكه هيچ صفتى از صفات ( از قبيل : عداوت ، فسق ) و هيچ عنوانى از عناوين ( از قبيل : عدو المولى ، فاسق و . . . ) منافات با حكم عام ندارد بلكه حكم عام با جميع اين صفات و خصوصيات هم ثابت است . ب . و ايضا ظهور دارد در عدم منافى ، يعنى به حسب ظاهر ، دلالت مىكند كه در خارج هم هيچ فردى وجود ندارد كه داراى خصوصيت و ويژگىاى باشد كه به خاطر
--> ( 1 ) . از بيانات مرحوم نايينى در فوايد .