باب پنجم : عام و خاص باب پنجم از ابواب مباحث الفاظ ، باب مهم و پرثمر عام و خاص است . در اين باب ، يازده بحث اصلى داريم كه به ترتيب مطرح مىشود . ابتدا چهار اصطلاح را معنا مىكنيم : الف . عام ، ب . خاص ، ج . تخصيص ، د . تخصص عام و خاص ، از اصطلاحاتى هستند كه مفهومشان بديهى و روشن است و نياز به تعريف ندارد بلكه هر انسانى معناى اين دو اصطلاح را مىفهمد . بنابراين ، تعريفى كه براى اين دو اصطلاح ذكر مىكنيم ، فقط تعريف لفظى است و از باب تبيين لفظى و عبارتى به لفظ و عبارت آسان‌تر است و گرنه تعريف ماهوى ندارند و بالنتيجه اشكال‌ها و جواب‌ها به اينكه اين تعريف جامع افراد يا مانع اغيار نيست ، مورد ندارد . حال ، مراد از عام چيست ؟ عام عبارت است از آن لفظى كه مفهوم و معناى آن لفظ شامل شونده و فراگيرنده باشد تمام افراد و مصاديقى را كه عنوان عام بر آنها قابل انطباق و صدق است . مثلا : عنوان « كل انسان » عام است يعنى شامل مىشود هر فردى را كه عنوان انسان بر او صدق مىكند . يا « كل شىء » عام است و شامل مىشود هر مصداقى را كه عنوان شىء بر او منطبق است ( اعم از جمادات ، نباتات ، حيوانات ، انسان‌ها و . . . ) بعد مىفرمايد : و گاهى لفظ « عام » بر خود حكم اطلاق مىشود يعنى گفته مىشود كه اين حكم ، عام است به اين اعتبار كه تمام افراد موضوعش را شامل مىگردد و در