گفته‌اند : لقب مفهوم ندارد ، 2 . بعضى از علماى سنى ( مانند حنابله ) گفته‌اند : لقب مفهوم دارد . اما سومى : معناى مفهوم لقب . اگر گفتيم لقب مفهوم دارد ، معنايش آن است كه سنخ اين حكم فقط براى همين عنوان ( به مقدارى كه گسترش دارد و دامنه‌اش افراد را مىگيرد ) ثابت است و براى غير اين عنوان ( از افراد عناوين ديگر ) ثابت نيست . مثلا براى عنوان عالم ، ثابت است ، نه براى عادل و هاشمى و ابيض و . . . و اگر گفتيم لقب مفهوم ندارد ، معنايش آن است كه اين كلام ، نسبت به ساير عناوين ، ساكت است ؛ نه نفى مىكند وجود حكم را و نه اثبات مىكند . الا كارى به ساير عناوين ندارد نفيا او اثباتا . اما چهارمى : جناب مظفر مىفرمايد : ما كه در جملهء وصفى گفتيم دلالت بر مفهوم ندارد چون صفت ، قيد خود موضوع است نه حكم ، در باب لقب به طريق اولى مىگوييم : مفهوم ندارد ، به جهت اينكه در باب وصف موصوف و صفت جداگانه ذكر شده بود لذا آوردن وصف مشعر به اين معنا بود كه حكم ، داير مدار او باشد . مع ذلك ما گفتيم اشعار فايده ندارد بايد به درجهء ظهور عرفى برسد ، اما در باب لقب ، اصلا اشعار به تعليق حكم بر اين عنوان هم ندارد چون خود وصف موضوع واقع شده و هيچ موضوعى دلالت نمىكند بر اينكه اين حكم فقط معلق بر من است و لا غير ؛ اصلا بوى تعليق هم نمىآيد تا چه رسد به اينكه كلام ، ظهور در انحصار حكم به اين عنوان داشته باشد تا مفهومش اين باشد كه پس در غير اين عنوان نيست . آرى ، نهايت معنايى كه از لقب استفاده مىشود ، آن است كه شخص الحكم معلق بر اين عنوان است و شامل ساير عناوين نمىشود ؛ اما اين از باب مفهوم داشتن نيست و بحث ما در دلالت بر نوع الحكم و طبيعى الحكم است . كه آن را دلالت ندارد ، چون اثبات شىء ، نفى ما عدا نمىكند . بعضىها ( مثل حنابله ) گفته‌اند : كه مفهوم لقب در صف نعال مفاهيم و از اضعف مفاهيم است . خاتمه دلالات اقتضا ، تنبيه ، اشاره در تعبيرات فقها و اصوليان ، كثيرا ما نام دلالت اقتضا يا تنبيه يا اشاره برده مىشود و