باب چهارم : مفاهيم باب چهارم از ابواب مباحث الفاظ ، باب مفاهيم است . پيش از ورود در مطالب اصلى ، به عنوان مقدمه ، سه مطلب را ذكر مىكنند : 1 . معناى كلمهء مفهوم كلمهء مفهوم به چند معنا به كار برده مىشود ؟ نسبت ما بين اين معانى از نسب اربع چيست ؟ مقصود شخصى اصولى كدام يك از اين معانى است ؟ منطوق و مفهوم و تعاريفى كه براى آن دو شده . اما سؤال اول : مفهوم بر سه معنا اطلاق شده است : الف . المفهوم ما يفهم من اللفظ مفهوم عبارت است از آن چيزى كه از يك لفظ فهميده مىشود و نام او را معنا يا مدلول هم مىگذارند ، به سه اعتبار : 1 . به اعتبار اينكه از لفظ فهميده مىشود مفهوم . 2 . به اعتبار اينكه از لفظ قصد مىشود معنا . 3 . و به اعتبار اينكه لفظ بر او دلالت مىكند ، مدلول مىنامند . حال ، ما يفهم من اللفظ مساوى است كه : مدلول لفظ مفرد باشد . مثل لفظ زيد يا انسان . يا مدلول لفظ مركب باشد . مركب هم ، چه تام چه ناقص بجميع اقسامش ، و