الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

187

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

ندارد بلكه هيئت « لا تفعل » وضع شده براى نسبت به خصوصى كه وابسته به سه طرف است : متكلم ، مخاطب ، عمل و نام آن نسبت ، نسبت « زجريه » يا « ردعيه » است . مولى « زاجر » است و عبد « مزجور » است و عمل « مزجور عنه » . و هميشه در همين معنا استعمال مىشود منتهى دواعى مولى از به كار بردن اين صيغه ، مختلف است . گاهى به داعى استهزاست و گاهى به داعى زجر و ردع حقيقى و . . . و در هر مورد ، صيغهء نهى ، مصداق آن امر خواهد بود . 2 . آيا صيغهء لا تفعل ظهور در تحريم دارد يا غير آن ؟ در مسئله پنج قول است : 1 . ظهور در حرمت دارد . 2 . ظهور در كراهت دارد . 3 . مشترك لفظى است بينهما . 4 . وضع شده براى قدر مشترك بينهما كه مطلق طلب ترك باشد اعم از تحريمى و كراهتى . 5 . توقف . جناب مظفر مىفرمايد : به نظر ما ، همان‌طورى كه صيغهء افعل ظهور در وجوب داشت ، همچنين صيغهء لا تفعل هم هرگاه مطلق بيايد و مجرد از هر قرينه‌اى باشد ، ظهور در تحريم پيدا مىكند اما باز بحث مىشود كه : منشأ اين ظهور چيست ؟ بعضىها گفتند منشأ ظهور ، وضع واضع است . و بعضىها گفتند : منشأ ظهور ، اطلاق و مقدمات حكمت است . جناب مظفر مىفرمايد : به نظر ما ، منشأ ظهور ، حكم عقل است . در باب اوامر ، اگر مولى به انجام كارى امر مىكرد ، ما مىگفتيم عقل ، در باب اطاعت و عصيان ، حكم مىكند كه اطاعت مولى واجب است و تو بايد از بعث او منبعث و از