( سائل ) تكبيرات چند عدد است ؟ ( امام ) اصل تكبيرات نود و شش است پنج از آن فريضه و باقى سنت است . ( سائل ) بچه در نماز وارد ميشوى ؟ ( امام ) بتكبير . ( سائل ) برهان نماز چيست ؟ ( امام ) قرائت . ( سائل ) خشوع نماز چيست ؟ ( امام ) نظر در جاى سجده . ( سائل ) تحريم نماز چيست ؟ ( امام ) تكبيرش . ( سائل ) تحليل نماز چيست ؟ ( امام ) سلامش . ( سائل ) جوهرش چيست ؟ ( امام ) تسبيحش . ( سائل ) شعارش چيست ؟ ( امام ) دعاء تعقيبش . ( سائل ) تمامى نماز چيست ؟ ( امام ) صلوات بر محمد و آل محمد ( سائل ) قبولش چيست ؟ ( امام ) ولايت ما و برائت از دشمنان ما . ( سائل ) هيچ حجّت رها نكردى . سائل برخاست و ميگفت ( اللَّهُ أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَهُ ) . ( پايان ) اينها آداب ظاهرى نماز است و روح نماز آن طورى كه اهل حقيقت گفته‌اند براى هر يك از قواى باطنى نحوى از خشوع است : خشوع نفس تمركز او است از خواطر و هواجس و خشوع قلب ملازمة ذكر است و دوام حضور و خشوع سرّ مراقبت و كوشش نمودن است در نفى خواطر و تفرّق حواس و خشوع روح در استغراق و فرو رفتن در بحر محبّت و گداخته گرديدن نزد تجلّى صفات جلال و جمال احدى . وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ در مفردات گفته ( اللغو من الكلام ما لا يعتد به و هو الّذى يورد لا عن روية و فكر و يجرى مجرى اللّغا و هو صوت العصافير و نحوها من الطيور ) « 1 » . دوم از صفات مؤمن كامل چنين است كه از بيهوده كارى چه راجع بگفتار باشد و چه افعال اعراض مىكند ، وقت خود را عزيزتر از آن ميداند كه حتّى آنى از آن را بيهوده مصرف بنمايد و سودى عايد آن نگردد .

--> ( 1 ) كلام لغو چيزى است كه فائده در آن نباشد و آن سخنى است كه بدون فكر و رويه صادر گردد و چنين كلامى مانند صداى گنجشكها و مانند آن از طيور مىماند .