دور كرد ما را نگذارد كه با آن درگاه راه يابيم ميترسم لعن‌هايى كه بابليس ميكنيم خود نيز در آن شريك باشيم . و نيز تفكر كنيم در همين قصه شريفه و سبب مزيت آدم و برترى او را از ملائكه اللَّه به بينيم چه بوده خود نيز به مقدار طاقت به آن متصف شويم مىبينيم تعليم اسماء سبب آن بوده و چنانچه فرمايد وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها و مرتبه عاليه تعليم اسماء تحقق بمقام اسماء اللَّه است چنانچه مرتبه عاليه از احصاء اسماء كه در روايت شريفه است ( ان للَّه تسع و تسعين اسما من احصاها دخل الجنة ) تحقق بحقيقت آنها است كه انسان را بجنت اسمايى نائل كند . انسان با ارتياضات قلبيه ميتواند مظهر اسماء اللَّه و آيت كبراى الهيه شود و وجود او وجود ربانى و متصرف در مملكت او دست جمال و جلال الهى باشد و در حديث قريب به اين معنى است كه همانا روح مؤمن اتصالش بخداى تعالى شديدتر است از اتصال شعاع شمس به آن يا بنور آن . و در حديث صحيح وارد است كه بنده چون با نافله به من نزديك شد او را دوست دارم و چون دوست داشتم او را ، من گوش او شوم كه با آن ميشنود و چشم او شوم كه به آن مى - بيند و زبان او شوم كه با آن نطق مىكند و دست او شوم كه با آن اخذ مىكند . و در حديث است كه على عين اللَّه و يد اللَّه الى غير ذلك و در حديث است كه نحن اسمائه الحسنى « 1 » و در اين خصوص شواهد عقليه و نقليه فراوان است بالجمله كسى كه بخواهد از قرآن شريف حظ وافر و بهره كافى بردارد بايد هر يك از آيات شريفه را با حالات خود تطبيق كند تا استفاده كامله كند مثلا در آيه شريفه در سوره انفال فرمايد إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ « 2 » الخ . شخص سالك بايد اين اوصاف ثلاثه را به بيند با او منطبق است آيا وقتى ذكر خدا مىشود قلب او فرو ميريزد و ترسناك مىشود ؟ و وقتى آيات شريفه الهيه بر او خوانده مىشود نور ايمان در قلبش افزايش پيدا مىكند و اعتماد و توكلش به حق تعالى است ؟ يا در هر يك از مراتب راجل و از هر يك از اين خواص محروم است اگر بخواهد بفهمد كه از حق ترسناك است و قلبش از ترس خداوند فرو ميريزد با عمال خود نظر كند انسان ترسناك در محضر

--> ( 1 ) - مائيم اسماء حسنى ( نامهاى زيباى ) الهى . ( 2 ) - مؤمنان تنها كسانى هستند كه چون ياد خدا بميان آيد دلهاشان ترسناك شود و چون قرآن بر آنان تلاوت شود ايمانشان فزونتر گردد و بر پروردگارشان توكل داشته باشند .