سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

67

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

رسيده كه نماينده اوصاف الهى گرديده . و باعتبار ديگر ممكن است گفته شود كه اگر چه رسالت و امامت هر دو در معنى پيشوايى شركت دارند لكن فرقى كه هست اين است كه مقام رسالت فقط تبليغ و رسانيدن احكام الهى است بخلق كه وظيفه رسول از حيث رسالت همين ارائه طريق است كه راه خير و شر و آنچه سعادت و فضيلت بشرى به آن تأمين مىگردد بمردم بنمايد لكن امامتى كه فوق مرتبه رسالت بشمار ميرود فقط مجرد تبليغ و ارائه طريق نيست بلكه امام صاحب ولايتى است كه علاوه بر تبليغ و نشان دادن طريق هدايت ، ايصال بمطلوب نيز مينمايد يعنى تابعين خود را به مقصود مىرساند زيرا كه امام متصرف در ممكنات است و در آنجايى كه حكمت اقتضا نمايد مطابق مشيت الهى همه طور تصرفى مينمايد و در باره چنين اشخاص است كه فرموده يَهْدُونَ بِأَمْرِنا . مطلب ششم : قوله تعالى قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ آيا مقصود از عهد چيست و ظالمين كيانند و چرا عهد خداوند بظالمين نميرسد در اينجا نيز بين مفسرين گفتارى است . بعضى گويند آن عهد نبوت است بنا بر اينكه مقصود از امامت نبوت باشد و از امام صادق عليه السلام و باقر عليه السلام روايت چنين است كه آن عهد امامت است و از ظاهر آيه همين طور معلوم مىشود زيرا پس از آنكه جناب ابراهيم ( ع ) بخلعت امامت و پيشوايى تمام افراد بشر بلكه به پيشوايى تمام خلق مفتخر گرديد چنين منصبى را براى ذريه و اولاد خود از خداوند تقاضا نمود . و جماعت ديگر از مفسرين چنين اظهار ميدارند كه آن همان عهد و ميثاقى است كه قبلا خداوند با مؤمنين بسته نه با ظالمين . و شايد مقصود از عهد علقه محبت و ارتباط به حق باشد كه اين فضيلت نصيب كسى ميگردد كه ظلم بنفس خود ننموده زيرا اشخاصى كه از راه هوىپرستى و مخالفت مولا ظالم بنفس خود ميباشند گويا آن فطرت اوليه خود را از دست داده و آن عهد ولايت و آن علقه محبت و رشته ارتباط خود را قطع نموده‌اند چنانچه در سوره بقره در آية الكرسى