است كه آن ذات مقدس قائم بنفس و تمامى موجودات قائم به او و موجود بوجود اويند و هيچ موجودى از حيطه وجود و قيوميّت آن فرد متعال خارج نيست و تمام اوصاف جلال و كمال ناشى از اين دو اسم مبارك است و باعتبار ديگر تمام صفات حقيقة ناشى از تأكد وجود واجبى و حيات حقيقى اوست و تمام صفات اضافى از عالميت و قادريت و غير اينها ناشى از قيوميت آن فرد ازلى است . پس از اينجا معلوم مىشود كه الْحَيُّ الْقَيُّومُ بالاترين و بزرگترين اسماء الهى بشمار ميرود و از اسماء مخصوصه بذات الهى است پس به اين اعتبار توان آن را اسم اعظم ناميد و ابو امامه از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين روايت مىكند كه فرموده مهمترين و بزرگترين اسماء الهى در سه سوره قرآن است در سوره بقره و آل عمران و طه عمر بن ابى سلمه گفت انديشه كردم كه هيچ اسمى نيست كه در اين سه سوره مطابق هم باشد مگر الْحَيُّ الْقَيُّومُ در سوره بقره لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ در آل عمران الم اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ در سوره طه وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ ديگر از اوصاف جلال خداوندى اين است كه فرا نگيرد او را خواب و نه پينكى سنه مرتبه اول خواب و مقدمه آن است كه آن را پينكى گويند و نوم آن عشوه سنگينى است كه بر قلب وارد ميگردد . پس از بيان اوصاف جمال و كمال از وحدت و الوهيت و حيات و قيوميت در مقام اوصاف جلال و تنزيه ذات مقدس بر آمده و از خود تعريف و تمجيد نموده كه قوت و قدرت و عظمت او بقدرى است كه خستگى كه خواب يا پينكى آورد در ساحت قدس خداونديش راه ندارد . بعضى از مفسرين چنين گويند در ذات احديت خواب و پينكى نيست زيرا كه خواب آفت است و آفت بر او روا نيست ، خواب تغيير است و تغيير بر او روا نيست ؛ خواب قهر است يعنى امر غير اختيارى است و چنين امرى بر وى روا نيست ؛ خواب براى آسايش رنج و تعب است و رنج و تعب و آسايش بر او روا نيست ، خواب ضد علم است يعنى