و شايد مقصود اختصاص او به همان روح قدسى باشد كه در فقره اخير آيه فرموده وَ أَيَّدْناهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ كه حضرتش از بين انبياء اختصاص پيدا نموده به آن روح قدسى كه در پيدايش او در مريم دميده شده و معجزات و كراماتى كه از حضرتش ظهور و بروز مينمود از قبل همان روح قدسى بود نه فقط مقصود اظهار كرامات باشد . وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ اگر اراده و مشيت الهى اقتضاء داشت كه پس از اينهمه معجزات و كراماتى كه از انبياء مشاهده نمودند نزاع و جدال از بين آنها برداشته شود و نفاق آنها تبديل باتحاد و يگانگى گردد و باجبار آنها را متحد گرداند البته حكم الهى و اراده ايزدى نافذ بود لكن چون منافى با اختيار ميگرديد لهذا آنها را به حال خود گذاشت . وَ لكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَ مِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ و چون حكمت ازلى اقتضاء ننموده كه بطور اجبار اتحاد و يگانگى بين آنها استوار گردد و بروح ايمانى با هم يكى گردند و اتحاد و وحدت بين آنها حكومت نمايد و همگى به حق و حقيقت بگروند كه از اجتماع آنها يك روح وحدانى تشكيل شود و نزاع و جدال از بين مردم برداشته شود اين بود كه بعد از پيمبران اختلاف بين پيروانشان و غير آنان پديد گرديد بعضى مؤمن و بعضى كافر گرديدند . وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ مَا اقْتَتَلُوا وَ لكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ و با اينكه بعضى مؤمن و بعضى كافر بودند اگر خدا ميخواست صلح عمومى بين افراد بشر دائر مينمود كه دست از جنگ و خونريزى يكديگر بر ميداشتند و لكن اراده حق تعالى نافذ و آنچه حكمت اقتضاء مىكند انجام ميگيرد . از اين آيه بضميمه آيات پيش كه وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ و غير آن چنين بر مىآيد كه اين نزاع و جدالى كه بيشتر اوقات بين مردم دائر است و تاريخ كمتر وقتى را نشان ميدهد كه در يك گوشه زمين جنگ و خونريزى نباشد از روى حكمت و نظام عالم است كه اگر « تنازع بقاء » نبود و بعضى بعض