سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

22

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است از مهاجرين و انصار نظر به اينكه خطابات شفاهيه در هر كجا از قرآن كه باشد مخصوص بحاضرين زمان خطاب است و اينكه غائبين و تابعين با حاضرين در احكام مساوى ميباشند منافى نيست با اينكه خطابات شفاهيه مخصوص به زمان خطاب باشد . لكن ميتوان گفت اگر چه در مخاطبات عرفى خطاب بمعدوم نمودن معقول نيست لكن در اينجا چون خطاب از طرف حق تعالى است و گذشته و آينده و حاضر و غائب در احاطه علم حضورى او سبحانه يكسان و مساوى است ، پس به اين لحاظ ممكن است گفته شود وقتى خطاب عزت از مصدر احديت صادر ميگردد يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مقصود تمام مؤمنين از صدر اسلام تا روز قيامتند و همه مشمول اين خطابند صدر المتألهين در اسفار چنين گويد كه خطابات قرآن مثل يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ مخصوص باحباء و متألهين و دوستان و نزديكان است نه غافلين و كسانى كه از رحمت او دورند زيرا چنين افرادى از درك رموز و اسرار قرآن نصيبى ندارند مگر الفاظ و كلماتى كه بشنوند و اگر لايق بودند خداوند آنها را شنوا ميگردانيد براى فهم رموز قرآنى وَ لَوْ عَلِمَ اللَّهُ فِيهِمْ خَيْراً لَأَسْمَعَهُمْ وَ لَوْ أَسْمَعَهُمْ لَتَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ « 1 » سوره انفال آيه 23 پايان و ابن عباس از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين نقل مينمايد كه « خداوند نازل نفرمود آيه‌اى كه در آن « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » باشد مگر آنكه على عليه السلام امير و رئيس آنها مىباشد » و از عبد اللَّه عباس است كه هر كجا از قرآن « يا أَيُّهَا النَّاسُ » است در مكه نازل شده و هر كجا « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » است در مدينه نازل گشته . لا تَقُولُوا راعِنا مفسرين گويند شأن نزول آيه اين است كه مسلمانان آمدند نزد رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم و گفتند « راعنا » ما را مراعات كن و بما مهلت ده تا آنكه كلام تو را بفهميم و اين لفظ

--> ( 1 ) و اگر خدا ميدانست كه در آنان خيرى هست هر آينه آنها را شنوا ميگردانيد و اگر آنها را شنوا گردانيده بود هر آينه پشت ميكردند يعنى « از غير حق » اعراض مينمودند