از كرم خداوندى و نه بغرور نفس و اميد رحمت دست از عمل برداريم . و سرّ ديگرى كه از اين آيه به نظر ميرسد اين است كه از اين حكايت بما بفهماند زنده شدن در قيامت واقع است همان طورى كه اين جماعت بسيار پس از مردن و پراكنده شدن اجزاء بدن زنده شدند اينطور خداوند اجزاء خاك شده مردگان را در قيامت زنده ميگرداند . وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ و اينكه بيشترين افراد بشر شكرگزار نيستند چنانچه در جاى ديگر وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ براى اين است كه شكر يكى از خصوصيات و امتيازات انسان كامل بشمار ميرود و مقصود از چنين شكرى كه اختصاص به انسان كامل دارد نه فقط شكر زبانى است مثل گفتن « شكرا للَّه » يا « حمدا للَّه » بلكه مقصود آن شكرى است كه يكى از اوصاف حميده و رديف صفات فاضله انسانى و آن حصول حالت و ملكه امتنان و سپاس‌گزارى است كه پس از حصول ملكات و اوصاف چندى در نفس تمركز مينمايد كه از جمله آنها شناختن نعمت و منعم است وقتى خدا را ببزرگى شناختيم البته هر نعمتى را بزرگ ميدانيم و قدرشناسى ميكنيم و ديگر حقيقت شكرگزارى به اين است كه هر نعمتى را به مصرفى كه براى آن افاضه نموده بموقع خودش اجرا نمائيم و در غير موقع آن صرف ننمائيم . وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ و جهاد كنيد در راه خدا و بدانيد كه خداوند شنوا و دانا است . بين مفسرين در اينجا دو قول است يكى آنكه خطاب به همان كسانى است كه مردند و بعد زنده شدند كه اصلا سبب اينكه به عذاب گرفتار شدند همين بوده كه از جهاد فى سبيل اللَّه فرار نمودند اين بود كه عذاب براى آنها نازل گرديد و پس از آنكه زنده گشتند باز مأمور بجهاد شدند . و ديگر آنكه خطاب بامت پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه امر مينمايد آنها را