سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
15
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
بسوى عالم اعلا بسته گرديده و مقصود از زهره نفس ناطقه است كه بوسوسه شيطانى و اميال طبيعى عقل را پابند ميگرداند . وَ يَتَعَلَّمُونَ ما يَضُرُّهُمْ وَ لا يَنْفَعُهُمْ و مردم از آنها ميآموختند چيزى كه بر ضرر آنان تمام ميشد و براى آنها نفع نميبخشيد اعتراض از يك طرف خداوند دو ملك به زمين ميفرستد كه علم سحر بمردم بياموزند و از آن طرف نهى ميفرمايد از سحر و نسبت سحر بشياطين ميدهد كه شياطين بتعليم دادن سحر كافر شدند و آموختن سحر را فتنه و آزمايش معرفى نموده و اگر بتوسط آن دو ملك سحر به زمين نمىآمد مردم سحر نمىآموختند تا آنكه گاهى سحر بمعجزه انبياء مشتبه گردد و تميز بين آنان مشكل گردد . و نيز گويند ملائكه معصومند و تعليم و تعلم سحر را فقهاء حرام ميدانند پس چگونه با هم جمع توان نمود . پاسخ آرى فقهاء تعليم و تعلم سحر را حرام ميدانند و نيز عصمت ملائكه را مسلم ميدارند و براى رفع اشكال در اين آيه گفتارى از مفسرين نقل شده : 1 - بعضى آيه را تأويل نمودهاند به اينكه گويند « ما » در « ما انزل » ماء نافيه است نه ماء موصوله كه خلاصه خداوند تعليم دادن سحر را از آن دو ملك هاروت و ماروت نفى مينمايد و بنا بر اين تفسير معنى آيه چنين مىشود كه « سليمان كافر نشد و خداوند نازل ننمود سحر را بتوسط آن دو ملك بلكه تعليم دادن سحر را اكيدا نهى نمود چنانچه فرموده وَ ما يُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ يعنى هرگز آن دو ملك علم سحر به كسى تعليم نمىنمودند بلكه مردم را آگاه مينمودند كه سحر فتنه و امتحان است و به عمل سحر كافر نشويد مثل اينكه گفته شود ، امر نكردم كسى را بفلان عمل مگر اينكه بوى گفتم اگر چنين كنى چنان خواهد شد بلكه شياطين بمردم سحر ميآموختند .