سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
259
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
نمود و خداوند هدايت مينمايد هر كرا بخواهد و رهسپار ميگرداند وى را به راه راست . توضيح آيات وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا بعضى از مردم طورى نطّاق و حرّاف و صراحت در گفتار دارند كه تو كه پيمبرى از گفتار و انطلاق لهجه وى بشگفت مىآيى فِي الْحَياةِ الدُّنْيا مقيد نموده به حيات دنيا چون عالم دنيا عالم ظاهر و عالم آخرت عالم باطن و روزى است كه حقيقت اشياء ظاهر و باطنها هويدا ميگردد اين است كه دنيا را معرفى نمودهاند بعالم غرور كه باطنها در آن مخفى و حقيقت پوشيده و پنهانست و به ظاهر انسان را فريب ميدهد و بر خلاف آنچه هست ارائه ميدهد . وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ بقاعده عربيت الد افعل التفضيل از لد لدودا مأخوذ گرديده ، و خصام جمع خصم مثل صعب و صعاب و كعب و كعاب و نيز گفتهاند الخصام مصدر است ، و « الد الخصام » يعنى سختترين و بدترين دشمنان است و چون تو بشرى و بمقتضاى بشريت ظاهر او را مىنگرى و وجهه دنيوى وى را مشاهده مىكنى اين است كه ممكن است حسن كلمات و ظاهر گفتار او ترا بفريبد و گمان كنى او دوست شما و تابع اسلام است لكن خداوند كه از ظاهر و باطن همه چيز آگاهست و باطنها نزد او مكشوف و هويداست مشاهده مىكند كه او بدترين و شديدترين دشمنهاى اسلام است . در اينكه آيا آيه در باره شخص معينى فرود آمده يا عام است از مفسرين دو قول نقلشده بعضى از مفسرين گفتهاند شأن نزول آيه چنين است كه شخصى بنام حنس بن شريق آمد نزد رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم و به ظاهر ايمان آورد و نسبت برسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم اظهار محبت و دوستى نمود و قسم به خدا خورد كه در ادعاى دوستى راستگو ميباشم و آن آدم منافقى بود كه زبانش با دلش يكى نبود و به آن خبث باطنى كه داشت چون از حضور مباركش بيرون رفت گذرش بمزرعه جماعتى از مسلمين افتاد حاصل مزرعه را سوزانيد