سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

227

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

و عقايد انسانى است و تمام دستورات الهى و نواميس شرعى براى تزكيه نفس و صفاى روح آدمى است كه در نتيجه صفت و ملكه تقوى در وى پديد گردد اين است كه ميفرمايد خداوند آيات خود را براى شما بيان نموده كه شما در اثر پيروى نمودن آن شايد موقعيت آن را پيدا نمائيد كه متصف گرديد بصفت تقوى . وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ مفسرين گويند مقصود از خوردن مال « و لا تأكلوا » صرف كردن و تصرف نمودن است يعنى مالهاى خود را در باطل صرف ننمائيد و اينكه صرف مال را تعبير باكل نموده شايد براى اين است كه انسان مال را در ما يحتاج خود از خوراك و پوشاك و مسكن و مقدمات آن صرف مينمايد و مقدم بر تمام آنها خوراك است اين است كه صرف مال را بخوراك تعبير مينمايد . و مال مأخوذ از ميل است و باطل مقابل حق و معنى آيه چنين مىشود ، مالى كه در تصرف شما است و به آن رفع حوائج خود ميكنيد و تأمين حيات و امرار زندگانى به آن مينمائيد بيهوده تلف نكنيد بموقع و بجا خرج كنيد . وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ « ادلاء » بمعنى لغوى انداختن دلو را گويند كه در چاه انداخته شود براى اينكه آب بيرون آرند و در اينجا اشاره لطيف دارد و كنايه از اين است كه مالى كه دست‌آويز شما است و توانيد به آن رفع احتياجات زندگانى خود نمائيد رها نكنيد بسوى حكام ظلم كه رشوه گيرند و حكم بناحق كنند تا اينكه جماعتى از آنان مالهاى مردم را بناحق بگيرند و بخورند . و چون مال را بناحق گرفتن يعنى در جايى كه حق گرفتن و استحقاق آن نباشد گرفتن آن گناه است و خوردن آن نيز گناه است اين است كه تعبير باثم نموده كه چنين عملى گناه و كننده آن مستوجب عذاب مىشود .