ديلمى در ارشاد القلوب از امير المؤمنين عليه السلام چنين روايت مىكند كه استجابت دعا مشروط به چهار شرط است : اول - احضار نيت يعنى هنگام دعا توجه به حق تعالى نمايد . دوم - اخلاص و پاكى سريره . سوم - معرفت مسئول كه آن كسى را كه ميخوانيد بشناسيد . چهارم - انصاف در مسئلت يعنى در طلب از حد خود زياده‌روى ننمائيد . و از اين حديث و كلمه اذا دعان چنين بر مىآيد كه هر كس معرفتش بمقام الوهيت كامل‌تر و توجهش به حق تعالى بيشتر اجابت دعايش سريعتر است . آرى عديم المعرفة داعى حق نيست تا اينكه دعوتش متضمن اجابت باشد و نيز هنگام دعا متوجه به خدا نيست بلكه به همان صور خيالى خود توجه دارد و گمان مىكند خدا را ميخواند و اينكه فرموده ادعونى يعنى مرا بخوانيد تا اجابت كنم و كسى كه او را نشناسد چگونه ممكن است او را بخواند هرگز ممكن نيست ، مگر اينكه داخل در مضطرين گردد كه خداوند وعده اجابت به آنها داده أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوءَ كه ممكن است اضطرار سبب اجابت گردد و شايد مقصود از قوله عليه السلام در روايت ديلمى ( انصاف در مسئلت ) اين باشد كه بايست داعى در آنچه طلب مىكند مناسب حالش باشد و بين او و مطلوبش ارتباطى موجود باشد و چيز بىمناسبتى كه با نظام وجود شخصى وى يا نظام كليه عالم منافى باشد طلب ننمايد كه البته باجابت مقرون نخواهد شد مثل اينكه بدون تحصيل دعا كند از علماى نمره اول گردد ، يا بدون تجربه و عمل بخواهد مخترع شود يا بدون بذر پاشيدن و اعمال كشاورزى بخواهد حاصلى بدست آرد و امثال اينها از آنچه مخالف نظام عالم بشمار آيد . و پاسخ اعتراض كه وقتى اسباب موجود شد ديگر حاجت بدعاء نيست بدون دعا و طلب نيز مسببات متفرع بر اسباب ميگردد . گوئيم اين هايى كه گمان ميكنى اسبابند در واقع معدات و شرائطى بيش نيستند كه حكمت الهى اقتضاء نموده كه پس از فراهم شدن اين وسائل اثر بر آن مترتب گردد ، سبب حقيقى براى ايجاد هر چيزى اراده و مشيت حق تعالى است چنانچه مكرر ديده شده بذر پاشيده مىشود و آنچه بايستى در اعمال كشاورزى اعمال بشود به خوبى انجام